Brabant

Ik heb het gisteren en vanochtend weer gemerkt. Ik ben een Brabander. PSV, de club waar ik al sinds mijn jeugd voor ben, hield krachtig stand op Old Trafford en deed uiteindelijk niet onder voor Manchester United. Het maakte indruk, en ik voelde me trots, net als de meegereisde fans die na afloop het lied Brabant van Guus Meeuwis inzetten. Ik heb eigenlijk nooit last van heimwee gehad, zingt Guus. Ik had het vanochtend. Ik mag dan in Utrecht zijn geboren, ik heb niet veel met die stad. Ik mag dan veruit het grootste deel van mijn leven in Vaassen wonen, mijn veiligste herinneringen liggen in Brabant. Daar was ik kind en was de toekomst nog ver weg. Ik hoefde me geen zorgen te maken want alles kwam goed.

Ik idealiseer, maar dat wil niet zeggen dat mijn gevoel niet echt is. Mijn vriendjes van vroeger zijn nu op Facebook weer mijn vrienden en het is alsof ze nooit zijn weggeweest. Het voelt als familie. Tot het carnaval weer losbarst. Dan weet ik dat er niks te zoeken heb. Maar tot die tijd…

 

Idioten

Die gekke Turken hebben een Russisch gevechtstoestel uit de lucht geschoten. Omdat die het luchtruim van Turkije zou zijn binnen gedrongen. Wat zijn dat voor idioten? Dat doen wij toch ook niet, hier vliegen jaarlijks een paar Russen over ons land, en dat is dan nog een regelrechte provocatie. In Turkije waren ze met gevechtsacties bezig tegen IS, en die verdomde Erdogan, of hoe heet die macho, wil even laten zien dat Turkije haar luchtruim verdedigt. Dat soort idioten wil ik niet bij de Navo hebben hoor. De Navo is er om ons te behoeden voor een derde wereldoorlog, niet om er één uit te lokken.

Poetin heeft gelijk dat hij dit een mes in de rug noemt. Hopelijk is Vladimir in een verstandige bui en neemt hij geen vergeldingsmaatregel. Hopelijk vinden de Turken de twee piloten die nog spoorloos zijn. Hopelijk biedt Turkije haar excuses aan aan Rusland, en hopelijk gaat de Navo een hartig woordje wisselen met Turkije. Een paar jaar geleden moest het land nog onze patriots lenen wegens dreigende Syrische raketaanvallen, en nu dit!

Is het heel gek om te veronderstellen dat er over vijftig jaar een geschiedenisboek over WO III bestaat en dat het allemaal begon bij het neerhalen van een Russisch vliegtuig door Turkije? Nee, ik vind het niet gek klinken. Ik vind het minder gek klinken dan een moord op een Oostenrijkse aartshertog. Of een door de Duitsers in scene gezette inval van Polen in Duitsland.

Vooruitgang

Ik heb nog nooit geinternetbankierd. Dan heb ik over mijn privérekeningen. Dat klinkt achterlijk voor een boekhouder, en dat is het ook. Maar toen ik Linda leerde kennen deed ik mijn betalingen nog via acceptgirokaarten, en dat hadden ze nooit moeten veranderen. Kort daarna werd zij bewindvoerder en zorgde voor betalingen. Ik heb wel eens ooit het saldo bekeken, maar nog nooit een betaling uitgevoerd voor zover ik mij kan herinneren. Uiteraard wel op mijn werk, maar ik heb gewoon geen zin om mijn werk mee naar huis te nemen.

Gisteren moest er iets overgemaakt worden naar de vrienden waar we waren en Linda zei dat we toch in een ideaal tijdperk leefden. Even de app aanklikken, overmaken en klaar. Ik zei dat we dat vroeger oplosten door even je portemonnee te pakken, geld te geven, en klaar. Natuurlijk ben je dan een spelbreker. Maar het is zo waar als de snaartheorie. Eigenlijk zijn we geen zak opgeschoten met alle technologische vooruitgang van de laatste 25 jaar. Het enige wat echt handig en vernieuwend was, is het internet. We gebruiken het wel verkeerd, maar het is handig. De een facebookt, de ander weblogt prachtige stukken die niemand leest, weer een ander kijkt porno, en vaak zijn we op zoek naar kennis die we, zodra we het gevonden hebben, weer vergeten. Maar soms is het handig.

De mobiele telefoon met camera is ook vernieuwend. Overal zijn beelden van. Van jonge meisjes met blote borsten tot een onderwijzer die probeert les te geven. En het bellen in de auto vind ik handig, want ik heb een hekel aan thuis bellen. Bellen en niks doen kan ik niet. Ik wil bewegen als ik bel. Navigatie, ook nuttig, maar dat heeft me net zo vaak de verkeerde kant opgestuurd als de goede. Er zijn situaties geweest dat het me redde, maar ook dat het me enorm veel extra tijd kostte. Ik streep die tegen elkaar weg.

Verder kan ik niks verzinnen wat het leven draaglijker maakt. Ik vind de auto’s niet beter geworden, de tv niet handiger, alles met i-kanmegestolen worden, eigenlijk vind ik het een vrij irritant tijdperk. Het is dat ik niet heb op zitten letten, anders had ik het nooit zover laten komen. Dan had ik ergens ingegrepen. Maar de verandering hou je niet tegen. Sommigen ervaren het als vooruitgang, maar van vooruitgang is pas sprake als iets slecht was, en beter wordt. Vooruitgang is relatief en afhankelijk van de waarnemer, zo ontdekte Einstein. En omdat ik weinig tot geen vooruitgang signaleer de laatste 25 jaar, kan dat niet anders dan betekenen dat ik als waarnemer meebeweeg, daar waar degene die de vooruitgang signaleert, stil staat. Ik heb dit weer prachtig verwoord.

 

The All Blacks

Ik ben wat terughoudend als het over de aanslag in Parijs gaat. Want ik weet niet goed wat ik daaraan zou kunnen toevoegen en vind het net zo erg als u. Maar vanavond kwam mij iets ter ore waarover ik toch even iets kwijt wil. Want zoals overal werd vanmiddag op een school in Apeldoorn een minuut stilte gehouden. Voorafgaand aan die minuut vond een zeventienjarige jongen van besneden afkomst het nodig om te applaudisseren vanwege het aantal doden dat in Parijs was gevallen. Het maakt mij kwaad, en ik maak me niet zo gauw kwaad. Ja, gespeeld kwaad, dat wel, maar echt kwaad, dat zelden. Wat me het kwaadst maakt is de machteloosheid van de groep tegen het individu. Zijn actie zal zo goed als zeker vrijwel onbestraft blijven omdat onze samenleving zo is gedevalueerd dat we er niks tegen kunnen doen. We mogen hem niet van school sturen omdat hij minderjarig is, en bovendien maken we het probleem dan erger. Maar dat zo’n jongen het gore lef heeft om ons zo te provoceren omdat hij weet dat we te bang zijn om er iets tegen te doen, dat zit me het meest dwars aan deze actie. Meer dan dat ik me zorgen maak over de kans dat hij een terrorist wordt.

En dan nog wat, ik hoorde mensen tevreden vaststellen dat moslims zich nu meer uitspreken tegen deze terroristische daad dan een klein jaar geleden, toen Charlie Hebdo het slachtoffer was. Ja, nogal wiedes denk ik dan. Charlie Hebdo beledigde de profeet en daarmee de moslims, ik zou me ook van commentaar onthouden als iemand die mij stelselmatig beledigde een kopje kleiner werd gemaakt. Ik ben bevriend met Hassan Schonmak. Zo meldt hij zich altijd door de intercom. Hassan, schonmak. Ik hoef van hem niet te weten wat hij ervan vindt, want ik vertrouw erop dat hij er net zo over denkt als ik. En als dat niet zo is, dan zegt hij het toch niet, net zoals de terroristen die ook aan niemand verteld hadden dat ze terrorist waren. Dus ja.

De samenleving zou weer wat duidelijker moeten worden. Wat er wel en wat er niet getolereerd wordt. En als je staat te applaudisseren vanwege het aantal doden dat gevallen is, ook al ben je nog maar zeventien, dan zou je verplicht moeten worden om samen met wat gelijkgestemden een wedstrijd te moeten spelen tegen The All Blacks, het nationale rugbyteam van Nieuw Zeeland.

Helmut Schmidt

Helmut Heinrich Waldemar Schmidt, ik vond hem een van de beste Duitsers ooit. Hij was er al toen ik klein was en nu heeft hij ons verlaten. Ik heb altijd een beetje moeite met vertrouwde namen uit het verleden waarvan de eigenaar er ineens niet meer is. Ik was te jong om hem te begrijpen, maar ik was oud genoeg om te weten dat hij bondskanselier van West-Duitsland was, en dat hij de baas van een bevriend land was. Mijn achterdocht jegens Duitsers ontwikkelde zich pas later, toen Kohl kwam. Schmidt heeft als een dapper soldaat in de oorlog gevochten, als onze vijand weliswaar, maar zonder daarbij fout te zijn geweest. Integendeel, hij is de Hitlerjugend uitgezet wegens zijn denkbeelden die niet overeenkwamen met hoe de nazi’s het zagen. Achteraf niet zo heel vreemd, getuige het feit dat in 1984 bekend werd dat zijn opa joods was. Schmidt ontving het ijzeren kruis voor getoonde moed aan het front in Rusland. De dappersten onder de soldaten zouden vaker politicus moeten worden. Zij zullen geen oorlogszuchtige taal uitslaan, maar ook niet bang zijn om om de vrede te verdedigen.

Hij maakte geen vrienden in Israël, maar zei wat hij van de situatie vond zonder zich daarbij in de weg te laten staan door het Duitse verleden. Hij was bevriend met de Franse president Giscard d’Estaing, wiens naam ik mij niet herinner. Waarom Schmidt me dan wel bijgebleven is, ik kan het niet precies zeggen. Er moet een reden zijn. Het is zo dat ik vaak aangetrokken word door mannen die op hoge leeftijd al hun haar nog hebben, maar dat kon ik vroeger nog niet weten. Ook kettingrokers wier afweersytemen de nicotineaanslagen met gemak lijken te weerstaan, oefenen een onweerstaanbare aantrekkingskracht op mij uit. Maar ook dat kan het niet geweest zijn. Het zal zijn krachtige uiterlijk geweest zijn, samen met het gegeven dat hij leider was van een land dat grensde aan het vijandelijke oostblok. Hij zal waarschijnlijk door het NOS journaal wat vaker genoemd zijn dan zijn Franse collega, of hij was gewoon een bevlogen en geliefd politicus. Hij koos ervoor om een aan hem toegewezen onderscheiding van de Bondsrepubliek niet te accepteren, omdat hij vond dat iemand niet onderscheiden hoeft te worden als die slechts zijn plicht vervult. In 1981 kreeg hij een pacemaker, maar het roken heeft hij nooit afgeleerd. Zelfs later, toen hij anti-rookwetten schendde werd dat hem vergeven. Uiteindelijk weet ik niet of je kunt zeggen dat het roken je fataal is geworden als je 96 bent geworden, maar gezien de diagnose lijkt het erop dat de man de 100 makkelijk gehaald zou hebben als hij niet gerookt had. Op 23 november neemt Duitsland afscheid van voor mijn gevoel één van de integerste politici ooit.

Helmut Schmidt
Helmut Schmidt

Gangetje.

Ik vraag mij af wat een midlifecrisis is. Of het een serieuze ziekte is, of verzonnen flauwekul. In beide gevallen zit ik er midden in, hoewel ik geen behoefte aan een motor heb, en slechts een kleine aan een snelle auto, maar die laatste behoefte bestond altijd al. De midlifecrisis uit zich in het besef dat mijn beste tijd voorbij is. Ik zal geen honderd meter meer in 13.9 kunnen lopen, mijn haar zal niet meer donker kleuren, ik heb twee hernia’s achter de rug, en mijn lijf zal geen jeugdigheid meer uitstralen. Ik haal mijn vreugde uit iets dat ik presteer en wat nog indrukwekkend genoemd mag worden, niet alleen gezien mijn leeftijd, maar omdat het indrukwekkend was.

Dat is de waarheid, en het besef dat dat de waarheid is, maakt het nog erger. Want de ondankbaarheid straalt er vanaf, en de wetenschap dat ik ondankbaar ben helpt me verder de leegte in. Het aloude gevoel van niks presteren ligt op de loer, al ben ik de hele maand oktober doorgekomen zonder depressie. Dat was vorig jaar nog anders. Nu ligt de depressie in de verte op de loer, maar ik zie hem en weet hem honderden meters voor te blijven. Ik voel mij niet slecht, maar slechts een beetje leeg. Het gaat zijn gangetje maar dat lijkt niet goed genoeg, terwijl het dat wel is. Als de draaimolen zijn gangetje draait is dat juist prima en worden alle kinderen blij. Als de trein zijn gangetje maakt, zijn alle reizigers tevreden.

Dat gangetje betekent dat de omstandigheden ideaal zijn om eens te excelleren. En van daaruit kun je weer rustig afremmen tot het weer zijn gangetje gaat. En natuurlijk kun je gewend raken aan het tempo van de draaimolen, maar zoals we weten is snelheid relatief en vooral afhankelijk van degene die waarneemt. Dus zou je van je paard stappen en een rondje lopen, dan duurt zo’n rondje net zo lang als in het geval de draaimolen stil staat. Echter, voor de waarnemer langs de kant ga je twee keer zo hard. En daar word ik volgens mij gefopt door veel mensen. Ik sta langs de kant en zie ze in een ijltempo voorbij komen.

Wereldleiders

Ik had een vreemde droom. Ik was op bezoek in het Kremlin, bij Vladimir Poetin. Vladimir sprak Russisch maar ik kon hem verstaan. Hij zei dat hij zijn invloed zou uitoefenen bij het bedrijf waar ik gesolliciteerd had om mij aan te nemen. Na mij had Vladimir nog meer belangrijk bezoek. Zijn personeel was al bezig de kamer op te ruimen en de tafel te dekken, maar Vladimir zei tegen zijn personeel dat het bezoek even moest wachten, hij was nog even met mij bezig. En eerlijk gezegd vond ik Vladimir een toffe peer.

Ik snap precies wat deze droom mij vertelde, voor wie Vladimir stond en wat dat met die baan betekende. Nu droomde ik dit gisteren, maar door een uitzonderlijk toeval had ik vannacht een afspraak met Obama. Ik meldde mij bij het witte huis noemde mijn naam en zei dat ik om 13:00 uur een afspraak had, zonder daarbij te vertellen met wie, want dat vond ik wat opschepperig klinken. Maar de receptionste wilde weten hoe ik dat voor elkaar gekregen had. Zij wist al dat mijn afspraak met de president was. Toen die kwam was hij erg veranderd. Hij was blank en dik en at een stuk taart. Ik vertelde hem dat ik ook een afspraak bij Poetin had gehad, en dat vond hij wel interssant maar hij leek het ook niet helemaal te vertrouwen. Maar daar eindigde het al. Volgens mij een soort naschok van de eerste droom, die veel realistischer was. Want dat was sprekend Poetin. Ik ben benieuwd bij wie ik vanavond op bezoek mag.

Evert

Dat van uitstel afstel komt, dat weten we. Tenminste, zo vertelt het spreekwoord ons. En spreekwoorden en gezegden bevatten altijd een kern van waarheid, zo zouden we moeten weten. Ik ben het contact met mijn vaders familie kwijt, op een oom op facebook na. Na het overlijden van mijn oma was het over, dan blijken de familiebanden niet sterk. Mijn oma vertelde wel eens over Evert, die vroeger een vriend was van mijn vader. Opa en oma hadden af en toe nog wel eens contact met hem. Evert was van beroep vertaler. Ik heb zijn naam wel eens gezien in Nederlandse vertalingen van Duitse werken. Op een gegeven moment had ik in de gaten dat Evert bevriend was met mijn oom op facebook. Evert moest een schat aan waardevolle informatie bezitten, en ik probeerde soms zijn aandacht te trekken. Hij moest weten wie ik was, al heb ik hem nooit ontmoet. Ik vond het een beetje raar om hem een vriendschapsverzoek te sturen, en misschien heeft hij gedacht dat ik geen idee had wie hij was.

En toen kreeg ik dinsdag het bericht via mijn oom dat hij overleden was. 70 jaar slechts, mijn vader zou nu 71 zijn. Mijn oom bracht het ook wat voorzichtig omdat hij ook niet wist of ik wist wie Evert was. Maar dat wist ik. Ik zou het misschien niet moeten weten, maar ik wist het wel. Er lopen nog tientallen mensen in de wereld rond die geen idee hebben hoe goed ik ze heb onthouden.

Snap!

De beukenhaag moest nodig worden gesnoeid. Hij was aan de kant van de buren een metertje of twee hoog, maar aan onze kant reikten de takken tot wel drieënhalve meter. Ik pakte mijn zaag en ging aan de gang. Het ging moeizaam want de zaag was niet al te scherp. Het koste me de nodige spierkracht. Gelukkig hoorde de buurman mijn gezwoeg en kwam aanzetten met een apparaat waarvan ik niet wist dat je het zonder wapenvergunning mocht houden. Een snoeitang. Ik kende alleen snoeischaren maar dit zeg! Dikke takken met een diameter van drie centimeter gingen er moeiteloos aan. Zelfs takken van vijf centimeter kreeg ik ermee naar beneden. Bovendien liet het apparaat nog vele strakkere stompen achter dan mijn zaag. Ik was mijn buurman nu al dankbaar.

Het mooiste moest nog komen. Die enorme takkenberg van een meter hoog die in onze tuin lag heb ik compleet fijngemalen met het apparaat. Eerst de smalste takken met de schaar, daarna de dikkere met dit snode werktuig. In honderden kleine stukjes knipte ik het hout en uiteindelijk paste alles in de groene container. Terwijl ik ervan overtuigd was dat ik die van de buren ook nodig zou hebben. Zo’n boosaardige snoeitang dient elke man te hebben. Het is nog net niet zo mannelijk als hout kloven met een bijl, maar voor een tussenwoning met truttig tuintje komt het in de buurt.

Onbetaalbare avond van vader en zoon

Zaterdagavond verzilverde ik mijn verjaardagscadeau en ging ik met Hans naar het Philips Stadion voor de wedstrijd PSV – Excelsior. We zaten op de eretribune, de beste plaatsen van heel het stadion. Voor Hans moet het een onvergetelijke ervaring zijn geweest, zijn eerste echte voetbalwedstrijd ooit. Hoeveel ik dacht dat het zou worden, of Willems nog geblesseerd was en of De Jong en Lestienne alweer zouden spelen wilde hij weten. Voor de wedstrijd liepen we nog door de Fanstore, omdat ik thuis al met mijn vrouw had afgesproken dat hij daar wat zou mogen kopen van zijn eigen geld. We maakten een rondje en Hans liep daarna zwijgend naar de uitgang. Of hij niks wilde kopen vroeg ik hem, waarop hij verrast antwoordde: “als dat mag?” Bescheidenheid, ik waardeer dat bij iedereen, en zeker bij mijn kind, alleen is het jammer dat verlegenheid en bescheidenheid geen eigenschappen zijn waar je nog iets aan hebt. Hij liep regelrecht naar de nieuwe uitshirts en koos als opdruk “De Jong”. Hij kwam zeven euro tekort en vroeg of ik het verschil van zijn zakgeld wilde inhouden. Ik heb ze hem geschonken.

Op de tribune zaten we vlak achter een bekende PSV supporter, een hele dikke met een Dzsudzsák shirt. De man gaf eerst de mensen om hem heen een hand maar toen het fluitsignaal klonk ging hij los. Prachtige scheldkanonnades richting scheidsrechter waar zelfs Hans om moest lachen. “Godverdomme, da’s gewoon geel!” “Hee, kut-KNVB! Da’s de vijfde keer hè!” “Hee, niet ouwehoeren nu, dat doen wij wel!” Elke minuut maakte hij met zijn handen een toeter en riep iets richting grens- of scheidsrechter. Niet dat die hem in de gaten hadden dus ik vroeg me af waar die stroom van negativiteit voor nodig was.

In de zestiende minuut werd er een overtreding gemaakt door een speler van PSV. Redelijk hard, maar nadat de getroffen tegenspeler weer was opgestaan, besloot scheidsrechter Kamphuis de kaart op zak te houden. Dat kwam hem op een groot applaus te staan, en Hans en ik applaudisseerden luid mee. Later las ik in de krant dat het applaus was voor Lestienne, de nummer zestien die op de tribune zat en vorige week zijn moeder heeft moeten begraven. Maxime Lestienne was geroerd door dit gebaar van de fans, stond erbij. We laten het maar zo. PSV speelde kansloos gelijk met 1-1. Pas in de blessuretijd scoorde Excelsior tegen door een treffer van Hasselbaink, een naam die mij al angst inboezemde toen hij werd ingebracht. Het stadion was stil, op een groepje meegereisde Excelsiorsupporters na. Het was een domper, maar desondanks vond Hans het toch het leukste wat hij ooit samen met mij had gedaan, en bovendien was daar zijn nieuwe shirt.
uitshirt psvuitshirt logo