Contractbreuk

Een paar weken geleden werd een arts vervolgd omdat zij (het was dacht ik een zij) euthanasie gepleegd had op een dement persoon. De betreffende demente wilde helemaal niet dood, maar had bij haar volle verstand eens verklaard dat ze een spuitje wilde, mocht ze ooit dement worden. Het was vast, als velen van haar generatie, een trotse vrouw voor wie het een niet te verdragen gedachte was om onder de mensen te komen terwijl je verstand niet meer goed werkt. Je kunt in de war raken, onzedelijk gedrag vertonen, ongelukkig zijn, en er zijn vast nog meer gedragingen die de waardigheid aantasten.

Waar ze geen rekening mee hield is dat ze dacht dat ze over zichzelf besliste, maar in feite besliste ze over iemand anders. Haar demente ik. En die demente ik denkt er tegen die tijd heel anders over. Die weet niet meer van haar verklaring bij volle verstand. Die kan inmiddels bang zijn voor de dood en wil misschien gewoon blijven leven. Stel nu dat ik vroeger een verklaring getekend had dat ik nu dood wilde, en ik weet het niet meer, en ik ben het er nu niet meer mee eens, dan ben ik toch mooi de klos. Niks mee te maken, Mack, hier staat het, je hebt getekend, hier komen!

Dus ja, je kunt het me allemaal mooi vertellen nu, hoe je je leven in banen wilt leiden, maar het loopt toch anders. En als je dement wordt, nou ja, dan is dat niet leuk, maar dan moet je toch zelf maar voor een zelfrijdende Tesla springen als de diagnose net gesteld is en je bent nog helder. Nou ja, dat schiet ook niet op. Misschien had je het juist wel hartstikke leuk gekregen in het verzorgingshuis. Misschien ga ik wel doen alsof later. De mogelijkheden die ik ineens zie als je ontoerekeningsvatbaar bent…

Sterrenkunde voor leken, deel 2.

Een hoop ophef laatst over de foto die gemaakt is van een zwart gat. Het is natuurlijk knap, maar men doet nu net of dit het onomstotelijke bewijs voor het bestaan ervan is. Welnee, het is de eerste foto die er van gemaakt is. Geen gewone foto, maar een gereconstrueerde foto op basis van straling die opgevangen is door acht radiotelescopen op aarde. Data dus, door een supercomputer omgezet in een foto.

Het bestaan van zwarte gaten is al veel langer bekend. Ze bestaan omdat deeltjes elkaar aantrekken en hoe dichter die bij elkaar zijn, hoe groter die aantrekkingskracht wordt. Een ster houdt tijdens zijn leven zijn formaat doordat de kracht die hem uit elkaar wil laten spatten (de stralingsdruk) even groot is als zijn zwaartekracht in de kern. Als de hitte afneemt doordat de ster aan het eind van zijn leven is, wint uiteindelijk de zwaartekracht het en wordt de ster steeds verder in elkaar gedrukt. Doordat al die deeltjes zo compact in elkaar worden gedrukt wordt de aantrekkingskracht steeds sterker, en wordt het geheel steeds dichter op elkaar geperst. Hoe klein het uiteindelijk wordt dat weet men niet. Dat is afhankelijk van de grote van de ster tijdens zijn leven. Hoe groter hij was, hoe kleiner hij wordt. Het kan zo klein zijn als 1 punt, of als een bal, een kleine planeet, dat weet niemand. Feit is wel dat de zwaartekracht zo groot is geworden dat er weinig meer kan ontsnappen, en als er zelfs geen licht meer kan ontsnappen, spreekt men van zwarte gaten.

Knappe koppen hebben dit heel lang geleden al uitgedacht en berekend. In het midden van de meeste sterrenstelsels bevindt zich een superzwaar zwart gat, dat weet men doordat de zwaartekracht ervan de baan van andere sterren beïnvloedt. Als er geen andere ster in de buurt is die daarvoor verantwoordelijk is, moet het dus een zwart gat zijn. En net als in het vorige logje is het ook hier weer puur afhankelijk van hoe groot de ster was, wat bepaalt of de ster aan het einde van zijn leven een (tijdelijke) rode reus, een rode dwerg, een witte dwerg of een zwart gat wordt. Theoretisch bestaan er ook witte gaten, die het tegengestelde zijn van een zwart gat. Dus in plaats van dat er niets kan ontsnappen, kan er niets binnendringen. Ook geen licht. Dus ook witte gaten moeten zwart zijn, volgens mij.

Maar het mooiste vind ik het verschijnsel zwarte dwerg.  Een zwarte dwerg was een niet al te zware ster (onze zon) die eerst opzwelt tot een rode reus, (over vijf miljard jaar)  dan een deel van zijn massa afstoot, waarna de kern ineenstort tot een kleine bol van een paar duizend kilometer, waar de zwaartekracht al zo groot is dat je er een veertje niet met een hijskraan zou kunnen tillen. Deze fase van de ster noemen we de witte dwerg. Er vindt geen kernfusie meer plaats, maar de ster straalt nog wel licht en warmte uit. Pas als hij zover is afgekoeld dat hij geen licht en warmte meer uitstraalt, spreekt men van een zwarte dwerg. Echter, de tijd om dit stadium te bereiken is langer dan de huidige leeftijd van het heelal. Dus pas nadat de mensheid lang en breed vergaan is, zullen zwarte dwergen ontstaan, maar er is niemand meer die ze kan waarnemen.

En dat is mooi. Dat er over laten we zeggen 10 biljoen jaar een zwarte dwerg ontstaat waarvan het bestaan ooit voorspeld was, maar er is niets, maar dan ook niets meer wat daar nog aan kan herinneren.

 

 

Sterrenkunde voor leken

Als je als leek geïnteresseerd bent in sterrenkunde verzand je al gauw in honderd vragen. Als je het even aanneemt van de oerknal dan was er een punt met een bijna oneindige dichtheid dat uit elkaar spatte in enorm veel deeltjes. Ik dacht dat het er ongeveer een 1 met 78 nullen waren. Doet er verder niet toe hoeveel, op een gegeven moment, nadat de temperatuur van die explosie gedaald was tot waarden die wij weer kunnen bevatten, deed de zwaartekracht zijn werk. Die deeltjes begonnen samen te klonteren. Niet allemaal, want anders zouden weer bij dat beginpunt zijn, maar sommigen van die deeltjes. De rest werd nog steeds met de snelheid van de explosie weggeschoten.

Die deeltje die samenklonterden, daar wil ik het even over hebben. Het was puur afhankelijk van hoeveel deeltjes daar samenklonterden, wat bepaalde of de samenklontering een ster, een uit gas bestaande planeet zoals Jupiter, of een aardachtige planeet zoals Aarde werd. Als er weinig deeltjes waren werd het een aarde, als er wat meer deeltjes waren werd het een Jupiter, en als het heel veel deeltjes waren, werd het een ster, zoals onze zon. Als het heel veel deeltjes waren, zoals bij de zon, dan werd de druk in het middelpunt zo groot dat er kernfusie plaatsvond en de ster begon te gloeien. Was hij iets minder groot, dan ontstond er door de druk in het middelpunt een vloeibare metaalachtige substantie, die de rest van de deeltjes belette om een vaste vorm aan te nemen. En was er niet zoveel druk, dan ontstond er een kern van magma en erom heen een vaste substantie.

Of het allemaal exact klopt weet ik niet, ik ben een leek, maar zoiets was het. Om een planeet zoals de aarde te vormen zijn er nog veel meer omstandigheden nodig, en eentje ervan is de aanwezigheid van een grote planeet als Jupiter. Door zijn enorme zwaartekracht vangt hij een groot deel van de meteorieten die anders op aarde zouden storten op. Nu is het miljoenen jaren geleden dat er een enorme meteoriet de aarde raakte, zonder Jupiter zou het eens in de 100.000 jaar zijn, en dat zou een te korte periode zijn om leven te vormen. Kortom, we moeten Jupiter dankbaar zijn. Of niet, want zonder Jupiter zouden we er nooit geweest zijn, en zouden we niemand dankbaar kunnen zijn.

En als je grote problemen ondervindt in je leven, bedenk dan dat die allemaal te wijten zijn aan de zwaartekracht. En de zwaartekracht kun je eenvoudig overwinnen door te denken. Want op het gedachtendeeltje heeft de zwaartekracht geen invloed. Zelfs de relativiteitstheorie kan je er niet van weerhouden dat je je voorstelt dat je sneller dan het licht gaat.

Mijn innerlijke vuur.

Omdat ik al een tijdje blog, leek het mij wel aardig om eens te kijken wat ik tien jaar terug schreef. Ik was een tijdje terug op het idee gebracht, voor het geval ik niets meer wist te bloggen. Waarvan akte. Omdat ik destijds nog veel vaker schreef, kon ik precies terug naar 19-2-2009. Het logje ging over de crisis van destijds, niet heel erg opzienbarend. Maar wat ik wel opvallend vond, is dat ik op dat moment verwees naar 10 jaar later, vandaag dus. Dat er een dictator op zou staan, die het helemaal anders zou gaan doen. Dat ging over mij, ik dien nu op te staan, maar het is toch wel vrij bijzonder dat ik juist vandaag besluit om tien jaar terug te gaan, terwijl ik vandaag tien jaar terug besloot om tien jaar verder te gaan.

Dat is niet alleen erg toevallig, er moet ook sprake zijn geweest een parallel universum waar ik door middel van een wormgat even een kijkje had genomen. Dat werkt als volgt: de tijd verloopt in cirkels, en na het voltooien van een volledige cyclus komen de twee universa in de vierde dimensie daar even bij elkaar. Dat moment registreren we niet bewust, maar wel in ons onderbewustzijn, zoals blijkt uit mijn logje van tien jaar terug, wat toen eigenlijk de werkelijkheid van nu was. Eigenlijk heeft het dus helemaal niets met toeval te maken, maar alles met logica. Niet dat het logisch was wat ik zojuist schreef, integendeel, ik verzon het ter plekke, dus moet het wel verrekte toevallig zijn. Maar toeval, dat bestaat niet vinden de meeste mensen, en ik hoor daarbij. Dat is gewoon niet te accepteren, toeval. Als je toeval accepteert dan sluit je uit dat er iets bestaat als voorbestemd. En ja dat kan, maar zo uitgedoofd is mijn innerlijke vuur nu ook weer niet.

 

Crisper cas9

In DWDD college tour ging het over DNA, en over het manipuleren daarvan. Intussen is veel mogelijk en in de nabije toekomst zijn er wellicht geen ziektes meer. Alles wat de natuur kan, kan het laboratorium ook, maar sneller. In theorie kan de mens onsterfelijk worden als alles vervangen kan worden.

Zelf denk ik al lang na over de waarde van het leven. Is het wel iets waard? Stel dat er nu vaststaat dat er niets is na de dood, en ik schiet u zonder dat u het vermoedt in uw achterhoofd, dan kunt u me dat moeilijk kwalijk nemen. Ten eerste omdat u nooit heeft gemerkt wat er gebeurd is, en ten tweede doe ik u eigenlijk niets aan. Ja, u had graag verder willen leven, maar ja, dat was toen, nu niet meer. En toch zult u het me van tevoren wel kwalijk nemen. Sterker nog, ik ga ervoor de gevangenis in. En terecht. Maar waarom? Omdat het leven kennelijk toch nog iets waard is. Maar waar komt die waarde dan vandaan? Ons werd verteld dat het in de hemel perfect zou zijn. Er zou geen pijn, geen ziekte en geen kwaad meer bestaan. Langzaam gaan we die kant op. Eerst lossen we de pijn op, dan de ziektes, en dan manipuleren we het kwaad uit de genen, en als we het verouderingsgen ook nog eens onschadelijk maken, dan hebben we de hemel op aarde gecreëerd. En iedereen is gelukkig, want het gen dat depressiviteit veroorzaakt, wordt ook opnieuw geprogrammeerd.

Nou, dan hebben we de hemel niet meer nodig. We winnen allemaal de loterij. Alleen is het bekend dat het winnen van de loterij niet gelukkig maakt. Het zelf verdiend hebben van een vermogen wel. Als de wetenschap ons al zover kan brengen dat we perfect zijn, dan moet het toch helemaal een koud kunstje zijn om ons ook even die loterij te laten winnen. Maar ja, dat is het nou net. Als iedereen hem wint, is de hoofdprijs ineens niet meer zoveel waard. Als iedereen pijnloos, niet depressief, gezond en onsterfelijk is, zou dat ineens wel veel waarde toevoegen? Ik zou hier wel eens met iemand over van gedachten willen wisselen.

Er zit een boodschap in dit logje, dat voel ik zelfs. Maar het is tegelijkertijd een boodschap van nul en generlei waarde, want wat wil ik nu? Dat de wetenschap ophoudt met zoeken naar medische vooruitgang? Nee, integendeel. Ik wil dat ze doorgaan met als mogelijke consequentie dat het leven minder waardevol wordt. En trouwens, normaal sta ik hier helemaal niet bij stil en ben ik gelukkig als de snelweg leeg is. Mits er niemand ziek is natuurlijk. Nou ja, ik kom hier niet uit. Vanavond niet, en ook niet als ik onsterfelijk ben.

Niets is zeker,en zelfs dat niet.

Ik was nooit heel goed in discussiëren vond ik zelf. Dat hield eigenlijk in dat ik zelden overtuigd was van mijn eigen standpunt. Natuurlijk, ik had wel een standpunt, maar ik vond het standpunt van de tegenstander ook altijd wel redelijk. Tja, daar heb je ook wel gelijk in, zei ik dan.
Tegenwoordig zijn we in een tijdperk beland waarin het steeds minder belangrijk wordt om argumenten te hebben voor je stelling. Overal op internet lijken wel argumenten te vinden voor of tegen om het even welk standpunt. Het schijnt zo te zijn dat er niets is waar we zeker van kunnen zijn, maar dat is exacte wetenschap, daar kunnen we niks mee. We zijn dus aangewezen op ons gezonde verstand en moeten ergens vanuit kunnen gaan.

Ik geloof ook dat ze -wie dat dan ook zijn- jou alles kunnen laten geloven wat ze willen. Hoe stellig je ook bent, als er maar lang genoeg op je wordt ingepraat met fake news, ga je vanzelf geloven wat ze beweren. Dus waarop moet je je baseren? Ik denk dat ik het weet, wanneer iets fake news is. Waarom weten anderen het dan niet, vraag ik me af. Waarom deelt iemand een bericht over Zwarte Piet als er onder staat dat als het bericht een miljoen keer gedeeld wordt, Zwarte Piet zwart blijft? Diegene zat nota bene bij me in de klas. Ze heeft hetzelfde onderwijs genoten. Zij moet toch ook weten dat er een gladjakker met een ruggengraat van piepschuim achter zo’n actie zit?

Ik heb wel eens gehoord dat ze in een experiment mensen kunnen laten geloven dat een rode deur blauw is. Maar dat is waarschijnlijk fake news.

Een droge overdenking.

Mijn laatste vrije dag breng ik bier drinkend door in de achtertuin. Ik weet even niets beters. Vroeger vond ik de verhalen van kleine Hiawatha die de regendans danste erg grappig. Nu begrijp ik pas dat het bittere ernst moet zijn geweest, de droogte. Een plas in het bos die er het hele jaar is, staat kurkdroog. Dit is Nederland, dus het zal wel loslopen, maar ik kan me dit niet herinneren, zo’n lange periode van droogte. Straks gaat het regenen, en hard ook, en dan zult u ongetwijfeld aanlopen tegen een landbouwer die zegt dat de natuur niets heeft aan een stortbui. Ik zou er voor kiezen om er niet op in te gaan. In Afrika stortregent het altijd na een lange periode van droogte, en ineens ontkiemen de zaden die daar al maanden lagen te wachten. Er ontstaan rivieren en meren en de olifanten geven het startsein voor het regenfeest.

Desalniettemin is het de bedoeling dat ik morgen op zolder werk terwijl de koperen ploert vol op m’n dak schijnt. Je snapt niet wat mensen zichzelf aandoen met werken. Ik weet wel dat ik morgenavond uit deze luie stemming ben en dat de samenleving mij er alweer van heeft overtuigd dat het erg nuttig is wat ik doe. En dat ik dan weer gehersenspoeld een jaar verder werk, tot aan de volgende vakantie. En zo verder tot aan mijn pensioen, als dat ooit komt, en zo verder tot de dood, die ooit komt. En wat je hier dan in de tussentijd hebt gedaan, dat zal toch altijd het grootste raadsel uit de geschiedenis van de raadsels blijven.