Sie Sind Festgenommen.

Soms zijn wij Nederlanders principieel. Dan staat er niks op het spel en kunnen wij het ons veroorloven om er een principiële mening op na te houden. Dat staat prima op je ongeschreven C.V. Als het geld gaat kosten, moet je zo’n principe wat bijstellen, of zelfs laten varen. Meestal kun je in zo’n geval het onderwerp beter een tijdje vermijden voor het geval iemand je ongeschreven C.V. uit z’n hoofd kent. Ik weet intussen dat je uiterst voorzichtig moet zijn met principes, je geloofwaardigheid is zo weg.

Zo hadden we vroeger een serie waar we graag naar keken, over een criminalpolitzist waarvan later bleek dat hij banden met de SS had. Schande natuurlijk, en Herr Derrick werd gelijk van de buis gehaald.

Maar waarom eigenlijk? Derrick was een steengoede serie en Horst Tappert een aimabele man. Oké, een SS verleden staat niet goed op je C.V. maar we doen toch ook onze VW of BMW niet weg? Er is een boek uit over Nazimiljardairs waarvan ik niet weet of er nieuwe feiten in staan, maar als de oprichter van BMW persoonlijk opdracht gaf voor de bouw van een concentratiekamp, dan is dat op z’n zachtst gezegd ernstig. Wat mij betreft brengen ze Derrick dan ook per direct weer terug op de buis.

“Mijn principes liggen zo hoog dat ik, er ik geval van nood, onderdoor kan.” Mooie quote, weet niet meer van wie.

Pulp

Ik lees de laatste tijd teveel reacties op openbare sites. Die moet je niet al te serieus nemen, want hier hoeven Nederlanders die zich overal slachtoffer van voelen, niet te wachten op hun beurt en kunnen zo hun steenpuist uitknijpen en de reacties vol etteren. Ik raak er niet geschokt van. Zelfs niet als iemand bij een bericht over een dode baby van asielzoekers in twijfel trekt of het wel echt is, en of het toevallig niet dezelfde baby is die ze toen in Turkije op het strand hadden neergelegd om de indruk te wekken dat het een verdronken vluchteling was. Ik weet dat wij Nederlanders onze tolerantie allang kwijt zijn, en dat de meeste mensen direct een oplossing hebben voor om het even welk probleem. Vol is immers vol, dus grenzen dicht en oprotten met gelukszoekers en kansparels, wat synoniem is geworden aan asielzoeker.

Dergelijke reacties geven nog enige verlichting in de verder vrij trieste levens van deze miskende wereldverbeteraars, denk ik dan maar. Kijk, ik geef toe, ik heb ook last van gedachten waarvoor je zo de gevangenis in zou draaien. Of waarvoor ze je in een dwangbuis zouden zetten. Maar daar zijn het gedachten voor. Je kunt ze uitspreken maar het hoeft niet.

Niet dat ik zo tolerant ben hoor, ik hou totaal niet meer van mensen tenzij ze aardig zijn en niet zo vreselijk dom lullen. Van mij mag de wereldbevolking flink uitdunnen. Maar ja, zoals een boswachter eens tegen mij zei: “mensen zijn het probleem maar die mag je niet afschieten.”

Toekomst

Daar was hij gisteren, Rob Jetten, ergens minister van. Hij kwam uitleggen wat we konden doen om de pijn van de energiecrisis te verzachten. Trui aan, verwarming lager, korter douchen en al wat dies meer zij. De Nederlandse gasvoorraden zijn prima op orde, dus als we met z’n allen zuinig aan doen, moet het helemaal goed komen deze winter en mogen we gas afnemen ter waarde van € 3 euro per kuub. Wij verbruiken zo’n 1500 kuub per jaar, dus 4500 euro, plus nog elektriciteit, hallo energievoorschot van minimaal 500 per maand! We kunnen natuurlijk nog radiator folie plakken en eierdozen tegen de muur plakken om zo nog honderd euro per jaar te besparen.

De laagste en de middeninkomens worden nog gecompenseerd, maar ze kunnen natuurlijk niet iedereen compenseren. Dat dienen de werkgevers te doen in de vorm van loonsverhoging, zodat die meehelpen aan het verlagen van zo ongeveer de hoogste energierekening van Europa.

Geen woord over de verantwoordelijken, behalve natuurlijk Poetin, maar niet de energieboeren die een mooie kans zien de prijs eens lekker op te drijven. Of de duurzaamheidslobby, die niet echt lekker van de grond komt, en even een handje geholpen moet worden in de vorm van dure fossiele brandstoffen. En ja, als Poetin de gaskraan helemaal dicht draait, dan krijgen we natuurlijk wel een probleem. Niet dat hij het nu al gedaan heeft, maar je kunt niet zeker weten, dus vandaar die drie euro per kuub.

Tja, ik zie de gasprijs ook niet echt dalen, aldus Jetten, dus bereiden we ons maar vast voor op een structurele 10% van je inkomen te reserveren voor energie. En ja, water. Dat wordt natuurlijk ook steeds schaarser met deze droogte dus ook dat gaat in prijs omhoog. En voor de toekomst, de bomen krijgen het ook steeds moeilijker, worden kleiner, laten hun bladeren vast vallen, dus ook zuurstof zal een schaars goed worden.

Nou ja, Nederland zal nog best genoeg zuurstof inkopen, maar doe er zuinig mee, mensen! Een dubbeltje per ademteug is straks geen uitzondering!

De engel van Vlaanderen

Echt geluk bestond alleen vroeger. In die wetenschap heb ik ook lang in het verleden geleefd. Ik had mijn eigen tijdmachine die mij met gemak terugbracht naar de jaren zeventig of tachtig. Ik heb hem nog steeds, die tijdmachine, hij werkt nog feilloos maar ik reis minder vaak. Van 1985 tot halverwege de jaren negentig leefde ik in de twee decennia ervoor, ik moest alleen noodgedwongen terugkomen voor school of werk.

Mijn kleding, mijn muzieksmaak en mijn kamer waren aangepast, maar niet aan een jongere van tien jaar terug, maar aan mijn vader, die pas was overleden en die ik wilde laten herleven. Ik droeg kleding waar ik soms om uitgelachen werd, maar ze begrepen niet waarom. Ik zocht op de radio naar een programma wat hij vaak luisterde, “vragen staat vrij,” gepresenteerd door een vrouw met de bijnaam “de engel van Vlaanderen”. Niet dat ik dat destijds wist, maar ik hoorde het later van mijn moeder.

Als ik de zender gevonden had en ik die lieve stem hoorde, dan was alles weer goed. Dan was er nog niks verloren. De weekenden koesterde ik en als ik op zaterdagochtend de kranten bezorgde, dan kwam ik bij een huis dat ouderwets gezellig was ingericht en waar de platte stereo een groen licht uitzond, wat zou kunnen betekenen dat de jaren zeventig niet alleen door mij gekoesterd werden. Als ik naar mijn werk reed, ik werkte bij hetzelfde accountantskantoor als mijn vader, alleen tien jaar later, dan waren de eerste vijftien kilometer over de Amersfoortse weg veilig, en reed ik in de jaren tachtig. Aangekomen op de snelweg moest ik terug naar de harde realiteit van de jaren negentig, waar ik mij alleen staande moest zien te houden.

Je zou kunnen zeggen dat ik ernaast geleefd heb toen. Maar ik kon er ook niet veel aan doen. Ik miste mijn vader heel erg en deed alles om hem minder te hoeven missen.

Ik ben nog steeds blij met mijn tijdmachine. Zoveel is er vastgelegd en naar zoveel kan ik terugkeren. Maar ik leef nu weer voornamelijk in het heden. De engel van Vlaanderen is onlangs overleden, 35 jaar na mijn vader, zij werd tweeënnegentig.

Emotionele waarde

Ik had een strakke planning want ik moest klusjes doen. Dus een grote stapel afval hout moest op vrijdagavond naar de stort. Helaas had ik onderweg een lekke band, en voor ik dat goed door had, want ik dacht eerst dat het mijn lading was die zo trilde, had ik de band al aan gort gereden. Ik reed nog 500 meter naar de garage, die al dicht was, liet daar de auto staan en liep onverrichter zake weer naar huis. De garage kon mij vanmorgen pas helpen, maar dan moest ik zelf een nieuwe band gaan halen in Apeldoorn, met een leenauto. Om iets over tien lag de nieuwe band erop. Kwestie van goede contacten met de garage.

Ik reed gelijk naar de stort waar ik mijn 100 kilo hout dumpte. Naast mij kwam een klein autootje staan met een oud vrouwtje erin. Ik schatte haar eind zeventig. Ze was klein, en had ook hout te storten. Ik vroeg haar of ik even moest helpen. Dat aanvaardde ze graag. Ze stond nogal te treuzelen met een klein kastje, en legde uit dat die van haar ouders was geweest, en omdat zij zelf kleiner was gaan wonen, moest het nu weg. Op de rand van de container steunde het kastje, maar het kreeg nog niet het laatste zetje. “Ik moet er even afscheid van nemen,”zei ze. Ik zei dat ik het begreep maar dat ze het niet kon bewaren, en het weg moest doen. Ik geloof dat ik tranen zag.

Ondertussen vertelde ze over haar ouders en ik had een wandelstok te pakken, zo’n ouderwetse, maar verborg hem snel achter een plank. Anders zou ze daar ook afscheid van willen nemen. Uiteindelijk snapte ze dat het allemaal weg moest, en hielp ik haar de auto leeg te maken. Ze bedankte me in de eerste plaats voor het luisteren naar haar verhaal en in de tweede plaats voor de hulp. Ik wenste haar sterkte en plezier in haar opgeruimde woning, want dat krijg je ervoor terug, en is ook wat waard.

Goede daad al vroeg op de ochtend gedaan, en daarna een middagje Ikea spullen in elkaar zetten voor mijn dochter. Ik sloot af met twee voetbalwedstrijden achter elkaar, en ondanks dat gehang op de bank had ik toch het idee nuttig te zijn geweest. Waarschijnlijk iets met gedane arbeid.

Vraag en aanbod

Ik leerde vroeger over de wet van vraag en aanbod, en ik dacht dat ik het wel snapte. Het Goede Doel zong het al, als de prijzen blijven stijgen krijg je uitval van de vraag. Nou ja, dat klopt niet helemaal, maar zij hebben niet zo lang economie gehad als ik.

Maar goed, de prijs heeft met de schaarste van een goed te maken. In sommige gevallen best logisch, maar het is vaak ook: wat de gek ervoor geeft. En soms wordt net gedaan alsof een goed schaars is. Energie bijvoorbeeld. Er is nog net zoveel als andere jaren, maar door een mogelijke dreiging van schaarste, drijven ze de prijs vast op. Stel we hebben aankomende winter weer net zoveel energie nodig als vorig jaar, dan krijgen we die, alleen tegen een hogere prijs. Kassa voor Gazprom die nu het gas via andere landen aan ons gaat leveren vanwege een politieke boycot. Probleem omzeild. En wat de gek ervoor geeft betreft, 500 euro per maand is eerder regel dan uitzondering. Nou, ik hou aankomende winter de verwarming uit, totdat ze me komen smeken om gas van ze af te nemen. Heeft het Goede Doel toch gelijk.

Aruba

Laat ik beginnen te vertellen dat ik er nooit ben geweest. Ik ben überhaupt Europa nog niet uit geweest. Maar kennissen van ons konden bijna gratis naar Aruba, dus wat doe je dan? Je gaat natuurlijk! Mijn vrouw zou er ook graag eens heen willen. Ik heb mijn twijfels.

De kennissen plaatsten de bekende tekst: “Aruba, wat was je mooi,” en zetten er wat foto’s bij. Ik heb zelden zo’n troosteloos landschap gezien. Vlak, kaal, lelijke daken, lelijke gebouwen, oude auto’s, een zielig groen heuveltje. En dan nog zwaarbewolkt ook. Nee, ik word daar niet enthousiast van. Ik zeg het niet gauw, maar Nederland is mooier.

Misschien heb ik het helemaal mis, en mag ik er niet over oordelen, maar ik hoop toch niet dat ik onder huwelijkse dwang geld moet uitgeven om daar te komen.

Alsof

Het probleem met mij is dat ik nergens voor of achter sta. Ik weet dus niet eens zeker of ik ergens voor sta, of dat ik erachter sta. Als je ergens voor staat, dan draag je dat uit, dan ben je een leider. Als je ergens achter staat, dan steun je een visie. Er is niets waar ik voor 100% voor sta, voor ga, of achter sta. Als je wel 100% ergens voor staat, dan moet je bewust bepaalde gedachten blokkeren of zelfs je geweten negeren. Wat neerkomt op jezelf voor de gek houden, denk ik.

Ik twijfel nogal. Aan alles. Of het wel nut heeft. Dus als ik streng ben tegen mijn dochter, dan vraag ik me af of dat wel goed was en denk ik dat ik beter toegeeflijk had kunnen zijn. Nee, zegt mevrouw Mack dan, je moet consequent zijn. Dus als je iets gezegd hebt, dan sta je daarvoor, en hou je vol. Volgens mij is het enige wat je daarmee bereikt dat het kind niet over je heen loopt de volgende keer. Eigenlijk om jezelf een goed gevoel te geven.

Ik vind het eerlijk gezegd niet zo erg om ingepakt te worden door mijn dochter zolang ze dat met haar geërfde charme doet. Het ligt er ook een beetje aan waar het over gaat. En dochter heeft het ook precies door. Logisch. Ze appt mij om alles wat ze bij haar moeder niet voor elkaar krijgt. Ik ben gevoelig voor spijt en beloftes, dus ik geef vaak toe. Dan krijg ik weer op mijn donder van mevrouw Mack, maar ach, dat vind ik ook al niet zo erg.

Vroeger had je vaders die waren streng, hun wil was wet en het kind kwam op een lage plaats. En ik dacht toen als kind dat zij, omdat ze volwassen waren, het bij het rechte eind hadden. Nu ben ik zelf volwassen, al heel lang trouwens, en weet ik dat ze geen idee hadden en ook maar deden alsof. Ik ben met een natte vinger te lijmen, daar komt het eigenlijk op neer.

Zier

Ik ben één dag terug van vakantie en ik maakte de fout om het journaal en/of een actualiteitenrubriek te kijken. Direct voelde ik de druk van de wereld weer op me, terwijl ik weet dat ik me beter niks kan aantrekken van de maatschappij en ze het maar lekker moeten uitzoeken. Dat klinkt egoïstisch, zo is het niet bedoeld. Maar als ik op de Noordzee een gigantisch windmolenpark zie staan, en knappe koppen die daar hun geld mee verdienen hoor zeggen dat het nog zeven keer zo groot moet worden, dan gaat er iets niet goed binnen in mij. Ik vind dat verschrikkelijk en ik wou dat ze ermee ophielden al zie ik dat hele park nooit van mijn leven. Die hele fucking zee is geen zee meer! Het is een grote energiecentrale geworden waar schepen doorheen moeten manoeuvreren. Dat dat zomaar mag zeg!

En dan is er een of andere hotemetoot in Taiwan, ene Nancy, en dat maakt China zo van streek dat ze raketten gaan testen die zoveel rook veroorzaken dat dat hele windmolenpark bij ons weer ongedaan gemaakt is. En de raketten flikkeren ze in de zee.

De mensheid is compleet gek geworden, en straks ga ik een keer dood, heb ik me allerlei dingen ontzegd en kom ik er achter dat die extra pijn die ik mezelf aandeed door me zorgen te maken, geen zier uitmaakte. Want wie kan, door zich zorgen te maken, een el aan zijn lengte toevoegen, zei een wijs man ooit. Ik weet niet eens hoeveel een el is. En waarom zou ik dat willen? Ik ben 1,88 , ik vind het wel genoeg. Ik weet al helemaal niet wat een zier is. Moet ik me zeker ook weer druk om maken? Ik word er alweer moedeloos van. Ben net een dag terug.

De terugreis over de Route du Soleil.

Na iets meer dan 1400 km en ruim 15 uur later zijn we weer thuis, waar het ietsje koeler is, al scheelt het maar een graad of vijf. Hoe ouder ik word, hoe makkelijker ik die afstand lijk af te leggen. De auto helpt natuurlijk ook mee, vroeger deden we dit zonder airco, cruisecontrol, navigatie en met maar een handjevol peekaas. Nu heb ik zes versnellingen en maakt de auto 2500 toeren bij 130. Vrouw en kinderen zeuren niet over de lange reis, dus eigenlijk een eitje.

Waar ik het vroeger een superspannend avontuur vond en ik alle indrukken in me opsloeg, daar ben ik nu gewend en rij er veelal achteloos voorbij. Met mijn gedachten ben ik bij vroeger, mijn jeugd, mijn vader, mijn liefdes van toen, bij mijn kinderen toen ze nog klein waren, kortom, mijn leven tot nu toe, en zo kom ik de tijd wel door. Maar desondanks kan ik wel een paar plekken noemen en waarom ik dat vroeger zo geweldig vond.

De terugreis:

Lyon. Die overweldigende grote Zuid-Franse stad, waar je dwars doorheen gaat en waar je die prachtige Rhône oversteekt. We waren al een uur of vier onderweg voor we Lyon bereikten.

De Péages. Vroeger waren ze nog mooier, toen er nog een Française achter de kassa zat, maar de drukte bij de tolpoorten en het optrekken daarna op een groot betonnen veld dat langzaam smaller wordt en je weer een baan moet kiezen.

Route du soleil. Magische klank en overal vergezichten. Bergen, kastelen, oneindige velden, en heuvels waar niemand woont en wie weet wat voor geheimen er nog schuilen.

Dijon: een eikpunt, je hebt nu zuid Frankrijk verlaten en je komt over een riviertje genaamd: la femme sans tête. De vrouw zonder hoofd. Waarom heet dat zo, en is het wel een riviertje? Behalve het bord heb ik het nooit gezien.

Ergens tussen Dijon en Nancy staat een bordje met: la meuse. Je ziet er niks van, maar volgens mij is dat waar de Maas ontspringt.

Metz. Spreek uit Mess. Het voetbalstadion langs de snelweg, en het geheimzinnige gebouw genaamd Waves. Ik heb het wel eens opgezocht, volgens mij een winkelcentrum.

Het kerkje bij Thionville. Vijfenveertig jaar geleden ongeveer attendeerde mijn oma er me op, het staat vlak langs de snelweg en eist de aandacht op.

Luxemburg, in een minuut of twintig ben je erdoor, je hebt er aire de Berchem en aire de Capellen.

Dan België, waar de wegen slechter worden en je door eindeloze Ardennen rijdt en je je afvraagt wat er zo bijzonder is aan de Veluwe. Je komt over de Baraque de Fraiture, de hoogste heuvel van België.

Net voor Luik, of achter Luik vanuit Nederland gezien kom je langs Tilff, waar je auto het ineens zwaar krijgt zonder dat je het in de gaten hebt. (Alleen op de heenweg, terug zoef je twee kilometer naar beneden)

Luik zelf. Je moet er eigenlijk doorheen rijden, dat is mooier. Ik vind het een geweldige stad al kan ik niet goed omschrijven waarom. De oude troep misschien, de Maas die er dwars doorloopt, het rommelige verloop van de wegen.

Net voor je Nederland weer inkomt ligt het plaatsje Visé. Op een steenworp van Nederland maar tegelijkertijd zo ver van Nederland verwijderd. Oud, Franstalig, rotsachtige heuvels, en het contrast met Nederland kon niet groter.

Dan rij je Nederland in, waar alles groen, vlak en netjes is. Waar het meestal regent als je terugkomt van vakantie, maar vandaag niet, vandaag was het 30 graden toen we er een uur of acht binnenreden.

En als je Nederland weer in bent is het avontuur klaar, dan heeft je auto het weer gehouden, en moet je nog een uur of twee over superstrak asfalt naar de eindbestemming. Daarna duurt het niet lang meer voor je weer moet werken.