In 1999 was de laatste gesproken column van GBJ Hilterman op de radio. Een half jaar later overleed Hilterman, waardoor je kunt concluderen dat “de toestand in de wereld” zijn levenswerk was. Hilterman was een stabiele factor die zelden verzaakte en wekelijks zijn visie gaf op de wereldpolitiek. Dat deed hij op dusdanig subtiele wijze dat je hem wel moest geloven. Hij maakte voor de luisteraar de toestand in de wereld begrijpelijk en logisch. Misschien was hij wel een collectief geweten.
Toen Hilterman ermee ophield, was de logica weg en ging iedereen zijn eigen conclusies maar trekken. Met de opkomst van het populisme als gevolg. Niet toevallig dat Pim Fortuyn vlak daarna zijn hoogtijdagen vierde. En nog steeds zitten we met de gebakken peren. Over elk onderwerp wordt eindeloos gediscussieerd, men vangt elkaar vliegen af, er zijn meer experts dan ooit tevoren, en nu zitten we dus zonder fatsoenlijke regering. Ik zie het ook wat somber in voor de volgende formateur, en als het al lukt, dan zie ik het weer somber in voor de duur van de regeerperiode van het volgende kabinet.
Ik denk dus dat het komt omdat we geen Hilterman meer hebben. Er is geen collectief meer. En dat als we willen bouwen aan dit land, dat de eerste stap moet zijn een nieuwe Hilterman aan te stellen. Zodat in elk geval de meeste neuzen weer dezelfde kant op gaan wijzen. Nu is het hier net zo’n op hol geslagen kompas.
