Normvervagingsdementie

Vanochtend op de radio hoorde ik een hoogleraar forensische psychologie, als ik dat goed onthouden heb, over de dementie van de meneer die de familie de Mol afperste. Dementie had volgens hem, en ik geloof hem, niet per se met vergeetachtigheid te maken. Vergeetachtigheid onstaat in een dieper deel van het brein, had iets met slechte verbindingen te maken, veel te moeilijk voor een dinsdagavond. De vorm van dementie die zorgt voor normvervaging ontstaat achter je wenkbrauwen. Oude mannen leiden volgens de hoogleraar soms ook aan deze normvervagingsdementie en laten dan dingen zien aan verpleegsters die ze niet zouden hebben laten zien toen ze nog niet aan deze ziekte leden. De man die de familie de Mol afperste wist niet goed wat goed en slecht was volgens de hoogleraar. Waarom hij dan zo zijn best deed om anoniem te blijven is mij een raadsel, maar het zal wel. Ik vind het trouwens een verzachtende omstandigheid dat het hier de familie de Mol betrof, want die perst mij ook af. Kan geen Formule 1 meer zien zonder daarvoor te moeten betalen.

Ik vind het goed dat er naar verzachtende omstandigheden wordt gekeken. Maar kun je dan niet net zo goed stellen dat bij criminelen, pedofielen, pyromanen het deel van de hersenen dat voor normbesef zorgt, minder ontwikkeld is? En dat ze er eigenlijk niet zoveel aan kunnen doen? Of is dit een veel te vooruitstrevende gedachte waar we nog niet klaar voor zijn en zeker niet op zitten te wachten? Ik zit er namelijk niet op te wachten. Ik zie toch meer in het ouderwetse goed en kwaad, vrije wil en vieze oude mannetjes.

Ineens waren ze verdwenen

Ik vroeg mij wat af. Waar zijn de grote Franse en Italiaanse auto’s gebleven? Waar zijn de Alfa Romeo 166, de Fiat Croma, de Peugeot 607, de Citroen C6, waar is de Renault Safrane? Hoe moeten Italiaanse en Franse staatshoofden nu vervoerd worden? Waarom wil geen directeur ze meer hebben? Ik heb een directeur gehad die een Fiat Croma reed, een prachtexemplaar, 2 liter benzine, automaat, leren bekleding, wat wilde je nog meer? Tja, daarna probeerde hij nog even een Lancia Kappa, maar al snel had hij een bordeaux rode Audi A6, koning onderstuur met de motor voor de vooras. Ik had een baas die had een BMW 7-serie, een prachtexemplaar, 728i, 6-cilinder, handgeschakeld, maar hij ging over naar een vijf serie, en later naar een drie serie. Niet dat hij aan lager wal was geraakt, maar hij volgde precies de omgekeerde weg dan die een succesvol zakenman normaliter pleegde te volgen.

Nu er geen directeuren meer bestaan maar nog slechts MD’s, CEO’s en VP’s lijkt het ook afgelopen met de fantasie. Alleen nog Duits kwaliteitsspul komt erin, het liefst Audi of BMW. De Zuid-Europese auto-industrie ligt op zijn gat, produceert alleen nog kleine auto’s en een mega-opkoopconcern als VAG viert zijn hoogtijdagen met 10 miljoen stuks verkochte auto’s op jaarbasis. En 99% daarvan zijn saaie blokkendozen, bij voorkeur met lage bijtelling, in muisgrijze kleur, en met donkergrijs interieur. Welke afslag is er gemist? Ik ken een directeur die het laatste model Fiat Croma rijdt, en wanhopig wacht op een opvolger, die er waarschijnlijk niet gaat komen. Het F-segment (de 7 serie en de S-klasse) was altijd al voorbehouden aan de Duitsers, en dat was prima. Een verdwaalde Jaguar doet nog mee, maar in het E-segment, daar waar de 5-serie en de Audi A6 heersen, daar had je nog vroeger een riante keuze om een Frans of Italiaans alternatief te rijden. Een Alfa 164, een zeer succesvolle en sportieve grote Alfa, een prachtige Lancia Thema, een niet te versmaden Citroën CX of een Renault 25? Ik herinner mij een rit een in Peugeot 605 sri, ik was lyrisch over het comfort en de souplesse van de Fransman.

Nu is de wereld VAG geworden en ik zie het met lede ogen aan. De ene na de andere perfecte maar doodse auto komt je voorbij. Ik ben er van overtuigd dat het een wisselwerking heeft met de bestuurder. Een frivole Alfa, een overdadig comfortabele Citroën, een sportieve Lancia, een luxe Renault, het verdwijnt. En dat is jammer. De wereld is zakelijk geworden, alles moet gemeten worden in KPI’s en iedereen wil succes uitstralen. Een Volkswagen Golf, ooit bedoeld als comfortabele en ruime gezinshatchback is nu een statussymbool geworden. Als je een nieuwe hebt en je zet hem voor je deur dan weet de buurt dat je een goede baan hebt. Hoe het precies gebeurd is dat de grote Franse en Italiaanse auto langzaam uit het straatbeeld verdween is me niet helemaal duidelijk. Maar het viel me ineens op en ik maakte mij zorgen. Over de wereld.

Lucht rond Nijvel

België heeft de verjaringstermijn voor zware misdrijven verlengd. Dit met het oog op het binnenkort verlopen van de termijn van 30 jaar voor het laatste strafbare feit dat de Bende van Nijvel heeft gepleegd. De speurders krijgen weer tien jaar extra lucht. Het was een flutonderzoek trouwens. Er is geen enkel concreet spoor. Als ik lid was van de bende, zou ik mij geen enkele zorg maken. Maar ik zou wel bezwaar maken tegen deze eenzijdige wijziging van de wet. Er zou minstens overgangsrecht moeten gelden. Als ik dertig jaar geleden een strafbaar feit pleegde, en de verjaringstermijn zou op dat moment dertig jaar zijn, dan kunnen ze toch niet ineens als je dertig jaar uit handen van de politie bent gebleven en je bijna vrijuit gaat, de termijn met nog eens tien jaar verlengen? Dat is onrecht en was geen onderdeel van de deal destijds.

Overigens denk ik niet dat er nog iemand in Belgie gelooft dat deze zaak opgelost gaat worden. Kansloos. Dus misschien hoopt justitie op een bendelid dat bezwaar gaat maken tegen deze rechtsongelijkheid. Aan de andere kant, als ze dit niet gedaan hadden, zou de bende zich na de verjaringstermijn misschien bekend gemaakt hebben, maar zouden ze vrijuit gaan. Misschien is het beter als deze zaak nooit meer opgehelderd wordt. Maar misschien ook niet. Misschien hebben de speurders nog sporen die ergens toe leiden. Maar eerlijk gezegd, deze zaak oplossen na 30 jaar, ik zie het niet gebeuren. Misschien hebben de daders het geheim mee hun graf ingenomen, dat zou ik nogal flauw vinden. Misschien was dit een complot dat niet opgelost mocht worden. Misschien was de Belgische politie niet geschikt om deze zaak op te lossen. Maar het land zou niet moeten rusten eer de identiteit van de daders bekend is. Elke man van 45 jaar en ouder is verdacht en men dient hen naar het alibi te vragen. Waar was u op d’n avond van 9 november 1985?

Nellie van der Heuvel

Vroeger zaten wij vaak in de auto, zeker in het weekend, het cassettebandje vierde hoogtij. Mijn vader had er denk ik drie die ik mijn hele jeugd aan heb moeten horen. Er zat geen Elvis bij. The Carpenters, Abba, John Denver, Anne Murray en nog wat losse hits uit die tijd. “Vincent” van Don Mclean, “Afternoon Delight” van The Starlight Vocal band, een klassiek stuk en natuurlijk “Tie a yellow ribbon round the old oak tree”

Van de week werd ik wakker van de wekkerradio, en hoorde een bekende melodie. Nellie van der Heuvel uit de vierde klas. Ik sloeg niet gelijk de radio uit maar bleef even luisteren. Omdat het geluid erg zacht stond herkende ik de zanger niet, maar dat was dus Rijk de Gooyer. Hij leende denk ik hetzelfde achtergrondkoortje als dat Gerard Cox gebruikte in zijn “’t is weer voorbij die mooie zomer.”

Het koortje, de keurig uitgesproken woorden en de zomerse mondharmonica brachten het gevoel van de jaren zeventig onmiddellijk terug. Weemoed en geluk wisselen elkaar daar af, soms voel je ze tegelijkertijd. Misschien komt het door de tekst, al heetten de meisjes in de jaren zeventig allang geen Nellie meer, maar Karin of Angelique. Rijk vroeg zich af of Nellie nog zou bestaan. Dat kon je je nog oprecht afvragen vroeger, toen er nog geen Facebook of Linkedin bestond. Maar waarschijnlijk komt het door de oude liefde die voor niemand ooit roest.

Ruis

Floyd+Mayweather+deelt+Manny+Pacquiao+een+rake+stoot+uitHet was het gevecht van de eeuw gisteren tussen de Amerikaan Mayweather en de Philipijn Pacquiao. Ik had nog nooit van beide heren gehoord. Nu kan dat gewoon aan mij liggen, want ik ken wel meer beroemdheden niet. Ed Sheeran bijvoorbeeld, nooit van gehoord. Mayweather noemt zichzelf de grootse bokser die er geweest is, en wat dat betreft doet hij niet onder voor de grootste bokser die er ooit is geweest. Het irriteert mij dat de bokssport kennelijk al jaren grootheden huisvest waar ik nooit van heb gehoord. Ineens waren daar twee Russische vechtmachines, de gebroeders Klitschko. Wereldkampioenen uit het niets.

En niet dat ik de edele bokssport zo goed volg hoor, helemaal niet, maar ik kende Tyson toch ook? Er waren toch mensen die mij en de wereld op de hoogte hielden van Tyson? Trouwens, Tyson was de beste bokser ooit, dat weet ik zeker. Tyson gaf je eerst zijn allerhardste dreun op je lichaam zodat je dacht: wat in godsnaam was dat? En vervolgens kreeg je er nog een en kon je alleen nog maar in de touwen hangen en dan nog een tikje op je kin en daar lag je knock-out. Voor de wedstrijd goed en wel begonnen was. Na de eerste klap had de opponent al door dat hier niks te halen viel en moest hij in de verdediging.

Die Mayweather stopt er nu ook ineens mee. Hij mocht 180 miljoen laten bijschrijven op zijn rekening voor deze overwinning. Dus ik ken hem net en hij stopt al. Zodat er straks een nieuwe onbekende ster aan het firmament rijst, die ik ook weer niet ken. De wereld gaat gewoon te snel voor mij. De sterren vliegen mij om de oren. Maar wat wil je ook met 625 tv-zenders. Ik kan niet meer bijhouden op welke zender je moet zijn om te weten waar het over gaat. Ik zap weleens in het oneindige, en vanaf zender 23 wordt het steeds onzekerder of je ooit nog op aarde terugkeert. Je weet in elk geval zeker dat er na 23 niks meer is, alleen nog geregisseerde ruis.

Hoi!

Ik word natuurlijk wat ouder, en daarom kan ik eenvoudigweg worden weggezet als starre brompot, overigens geheel terecht want dat mensen wegzetten doe ik zelf ook, maar ik vind dat het nu echt de spuigaten uitloopt met het moderne Nederland. Als ik in de file sta dan hoor ik op radio 1: “er staat een file van 6 kilometer, het kost JE een kwartier.” Radio 1, ik noem het nog even.
’s Avonds op televisie, een nieuwsupdate van de NOS. “Hoi, dit is de NOS nieuwsupdate.” NOS het gezaghebbend instituut zegt “Hoi” tegen mij! Irritant. Maar het wordt nog erger. De ramp in Nepal is een ramp en het is terecht dat men een actie op touw zet. Hopelijk halen ze veel geld op. Maar dat men de bedragen van de giften die je kunt doen erbij vermeldt, dat gaat mij toch even iets te ver. € 35,- en € 100,- Hef dan gelijk belasting! Van mij hoeft echt niet iedere jongen z’n scheiding links te dragen en bij de padvinders strijdliederen te zingen, en iedereen mag mij “jij-en en hoi-en” maar niet de NOS. Want misschien kijkt mijn moeder ook wel. Het duurt verdomme niet lang meer voor dat de Koning zijn troonrede met “hoi” begint.

Wakker liggen

Ik ben langzaam een slechter mens aan het worden. Was mijn ziel vroeger begaan met het lot van de mensheid, maak ik mij tegenwoordig drukker om de blessure van Robben. Zo’n aardbeving in Nepal, het gaat vrijwel aan mij voorbij. Ik vond het zelfs ronduit irritant dat Facebook bovenaan mijn pagina met een Nepal steunactie kwam waarbij ik alleen op de knop “doneer” kon klikken en verder niks.

Waar deze verharding van mijn ziel vandaan komt, ik weet het niet. In 1986 was er Tsjernobyl, ik vond het vooral vervelend dat de wind onze kant op stond. In datzelfde jaar verongelukte de Challenger, ik vond het spectaculaire beelden, maar ik had andere dingen aan mijn hoofd, als puber van 16. Pas in 1992 was ik van slag doordat er een Boeing neerstortte in de Bijlmer. De vuurwerkramp in Enschede, de cafébrand in Volendam, 9-11, de Koersk, dat waren rampen met impact. Latere grotere rampen deden mij steeds minder. Een Tsunami met honderdduizenden slachtoffers, een aardbeving met duizenden slachtoffers, zelfs de ramp met MH-17 hadden allemaal niet dezelfde impact als bijvoorbeeld het verhaal van een overlevende van een concentratiekamp. Zelfs een slachtoffer dat verzonnen is door een romanschrijver (de peuter uit: haar naam was Sarah) kon me meer raken. Ruben en Julian, of het jongetje dat bij mijn kinderen op school zat, die hadden meer impact op mij.

Het moet iets te maken hebben met een deel van mijn hersenen dat zich afsluit. Waarschijnlijk ter bescherming van zichzelf. Misschien omdat ze doorkregen dat het geld wat ik na een ramp doneerde mij vooral was afgetroggeld doordat Linda de Mol op de emoties ging spelen? Dat ik een aflaat had gekocht? Dat ik doorkreeg dat mevrouw de Mol zelf ook niet wakker lag van zo’n ramp? En wie lag er eigenlijk wél letterlijk wakker van?

Ik geef mijn hersenen al de schuld van mijn eigen verharde gedrag. Terwijl ik en mijn hersenen grotendeels dezelfde zijn. Ik zou het kunnen schuiven op mijn kring van invloed, maar dat is ook wat hypocriet. Alsof ik mijn kring van invloed wel ten volle benut. De harde waarheid is misschien dat ik wel een slechter mens aan het worden ben. Of op zijn minst, niet zo goed als Onze-Lieve-Heer het bedoelt. Soms werp ik deze last van mijn schouders en merk dat dat veel lekkerder loopt. Totdat er weer een ramp gebeurt als in Nepal. Dan weet ik even niet wat de bedoeling ook al weer was. Medelijden, geld geven, vrolijkheid onthouden? Of moet je eerlijk zijn naar jezelf en als je niks voelt, ook niks simuleren? Ik ga er nog eens even een nachtje over slapen. Of wakker liggen, zo u wilt.

Vaassen, een alleraardigst dorp.

Ach, Vaassen is toch een alleraardigst dorp. Het is geen metropool en er heerst kleinburgerlijkheid, maar wat is het prachtig met Koninginnedag. Of Koningsdag zo u wilt. Het weer zat mee, drie scholen hielden een optocht gevolgd door die onvermijdelijke badmintonclub die er met een ledenwerfactie voor lul achteraan liep met in hun ene hand een spandoek en in het andere een racket. Met carnaval flikken ze het ook, ik begrijp niet dat er niet ingegrepen wordt door de badmintonbond.

Mijn dochter liep ook mee, trots als een pauw, stralend als de zon, naar het eindpunt, Vaassens trots, de Cannenburgh. Wat zich hier in het verleden allemaal wel niet heeft afgespeeld, niemand die het weet. De burgemeester was er in vol ornaat, en sprak de mensen toe. Hoe trots hij wel niet was, hoe mooi de kinderen eruit zagen, gewoon zoals een burgemeester in vredestijd hoort te doen. De fanfare zette het Wilhelmus en het Geldersch Volkslied in.

Ach en daarna gingen we naar het veld, waar gratis attracties voor de kinderen waren, en waar bankjes stonden waar men bier, wijn en frisdrank kon nuttigen. Met twee kinderen op de basisschool ken je ongeveer elke inwoner en voel je je thuis. Zeker als je erachter komt dat je niet de enige bent die Vaassen niet ontvlucht is en je veel oud-klasgenoten tegenkomt. Klasgenoten die nu kinderen hebben waarmee mijn kinderen spelen. Wie had het kunnen denken 30 jaar geleden?
tammar klim

koningsdag 2015

Roken in 2015

Laatst, aan de kant van het voetbalveld stak één van de vaders een sigaretje op. Hij deed een stap naar achter om ons niet-rokers niet te belasten, maar zijn rook kwam toch mijn kant op. En ik dacht: “mmmm, dat ruikt nog eens lekker.” Het is jammer dat roken ongezond is verklaard door veel overheden en ik zet daar mijn vraagtekens bij. Natuurlijk, er zitten wat nadeeltjes voor de gezondheid aan, maar is het niet zo dat de gemiddelde leeftijd die mannen en vrouwen volgens de overheid dienen te halen gewoon veel te hoog ligt? Als je rookt wordt je hooguit 122 jaar, maar dan moet je wel voor je 117e stoppen, zo bewees Jeanne Louise Calment, die tot haar 117e rookte. Ik ben gestopt met roken, alweer meer dan een jaar, en dat is mijn eigen vrije keuze. Ik moet dat geheel zelf weten en ik wens daar ook door niemand op aangevallen te worden. Als ik mee wil in de glijbanen die de overheid heeft gebouwd, zonder het bieden van enig verzet van betekenis, dan is dat mijn zaak. Maar laf is het wel natuurlijk. Elke soldaat die heeft gevochten in de Tweede Wereldoorlog om de bezetter te verjagen, rookte. En is dit nu de manier om respect te tonen? Moeten we nu werkelijk alle risico’s uit dit stukje wereld waar wij wonen halen en voorbeeldige burgers worden? Neen, wij zouden verzet moeten tonen.

Want wat gebeurt er in hemelsnaam met ons? We zijn een stelletje slappelingen die geregeerd worden door een halfzacht systeem van gemiddelde meningen, uitmondend in het slechts besturen van dit land uit financieel oogpunt. Elke boekhouder zou dat kunnen. Er dienen weer keuzes gemaakt te worden door sigarenrokende mannen, keuzes die erin hakken, en dan bedoel ik niet financieel bij de AOW’ers. Want wat heb je aan een prachtig land als elke mooie plek opgekocht wordt door rijkaards? De omgeving van de Loosdrechtse plassen is volledig in handen van een bezetter en je kunt nergens meer komen. Waarom mag je niet in de IJssel zwemmen? Waarom is de fietshelm uitgevonden? Waarom code geel, oranje en rood? Ik weet de antwoorden, je mag niet in de IJssel zwemmen omdat het zo gevaarlijk is dat het 1 op de 100.000 keer mis zal gaan. En je zult maar net die ene zijn. De hele landsinrichting is afgesteld op de zwakste schakel, die moet zich ook veilig over de weg kunnen begeven. Vandaar dat er op stukken waar je vroeger met 110 doorheen denderde zonder een keer een spannend moment mee te maken, een maximum van zestig is ingevoerd, drempels zijn aangelegd en er ook nog eens een inhaalverbod geldt. Plus waarschuwende systemen die hysterisch knipperen als je 70 rijdt.

Risico’s willen we liever ook niet meer, maar ze werken uitstekend tegen de depressie. De dood moet in de verte op de loer liggen, maar wie kan er nog met dood omgaan? We willen niet dat hij ons treft, terwijl hij ons uiteindelijk gewoon te pakken krijgt. Vroeger was er tenminste nog het hiernamaals dat ons opving en kon je nog eens een risicootje nemen, maar tegenwoordig ligt dat voor veel mensen anders. De enige manier waarop de dood nog aanvaardbaar is, is als hij komt als we de negentig zijn gepasseerd en we liggen in ons ziekbed. Terwijl het een belachelijke maatschappij wordt als niemand zich meer opoffert en vroeg dood gaat. Hoe kun je een ode brengen aan iemand die nooit geleden heeft? Risico’s dienen in meer of mindere mate genomen te worden, anders slaat het leven nergens op.

De landstitel 2014/2015

Ik had het hem beloofd aan het begin van het seizoen, PSV zou kampioen worden. In 2013 koos hij zijn eerste PSV shirtje en dit jaar hadden we voor het eerst Eredivisie live. En het was geen loze belofte, ik baseerde het op statistieken, op Depay, gevoel, en vooral op hoop. Maar het liep vanaf het begin. Zelfs Willems, die twee jaar terug nog uitgelachen werd, groeide uit tot één van de uitblinkers. En als je zo’n belofte doet moet je hem nakomen, al had ik geen invloed op de uitkomst, hooguit zag het er allemaal zonnig uit. Dus toen PSV verloor van Ajax en Feyenoord, had het nog steeds een comfortabele voorsprong, maar kneep ik hem toch. Nergens voor nodig volgens de kenners, het was immers al een maand lang duidelijk dat PSV kampioen zou worden. Desondanks was er toch nog een gelijkspel van Ajax tegen Utrecht voor nodig voordat ik het ook aandurfde om overtuigd te zijn dat PSV kampioen zou worden.

Maar pas toen ze het kampioenschap gisteren binnenhaalden was ik echt opgelucht. Eindelijk na zeven jaar is PSV weer kampioen. Een ongekend lange periode van droogte voor de Eindhovenaren. Ik weet niet hoevaak ik alweer heb moeten aanhoren van een Ajacied dat hij het niet zo erg vond als PSV ééns in de zeven jaar kampioen werd. Naar goed clubgebruik even vergetend dat toen Ajax in 2011 aan zijn succesvolle reeks begon, het voor hen ook zeven jaar geleden was dat ze kampioen werden. Er is wel iets veranderd aan mijn fanatisme. Was ik in 1995 nog oprecht blij toen Ajax de Championsleague binnenhaalde, vorig jaar moest Harry van Raaij er aan te pas komen om mijn woede te koelen over de verloren uitwedtrijd tegen Ajax. Het grote verschil was dat ik in 1995 nog niet met de arrogantie van de Ajax supporter was geconfronteerd.

Maar nu, in dit eerste echte jaar dat Hans het volgt, is PSV kampioen. Ik heb Hans nog niet gezien want hij is logeren, maar ik kijk straks de kampioenswedstrijd nog een keer met hem. Hoera!