Nu ik het boek "Nacht und Nebel" van Floris B. Bakels bijna uit heb, nog een bladzijde of 5, wil ik toch eens wat kwijt over het meest indrukwekkende boek dat ik ooit las.
Het gaat over een Nederlandse verzetstrijder die al door de Duitsers opgepakt werd nog voordat hij zijn eerste verzetsdaad had gepleegd. Hij brengt drie jaar door als häftling in verschillende concentratiekampen voordat hij in Dachau, nog slechts 47 kg wegend, door de Amerikanen wordt bevrijd.
Als ik zo'n boek lees, sta ik er mee op en ga ik er mee naar bed. Erger lijden is denk ik niet mogelijk. Soms maar 2 korstjes brood per dag, 1 natte deken bij min 15 graden, jarenlang diarree, die bij gebrek aan wc's in de barakken als vloerbedekking dient, kinderen die gekruisigd werden om hun vaders aan het praten te krijgen, de schrijver zegt daarover: Je kunt het niet verzinnen of het is gebeurd.
Ik wilde het boek op een gegeven moment aan de kant leggen omdat het me teveel aangreep. Gelukkig heb ik het niet gedaan. Het zou een beetje laf zijn geweest, ik die het boek aan de kant leg, hij die het jarenlang moest doormaken.
Anti-Duitse gevoelens worden ook aangewakkerd. De schrijver noemt het een verdoemd en dom volk. Ze zouden in staat zijn weer een oorlog te beginnen.
Tja, zo mogen wij natuurlijk niet denken over onze oosterburen. Maar ja, dat zeg ik ook maar omdat mij dat zo geleerd is op school, hij vormde zijn mening op basis van ervaringen.
"Ich habe es nicht gewusst" was volgens hem een slap excuus van de Duitse bevolking om zichzelf schoon te praten, een heel dorp kon zien (als een groep häftlinge de dagelijkse tocht van het kamp naar de werkkampen maakte) dat ze uitgemergeld waren en beestachtig werden behandeld. Jaren later heeft hij nog eens een Duitser de deur gewezen omdat deze (serieus) vond dat hij tijdens zijn gevangenschap na de oorlog slechter door de Nederlanders was behandeld dan de schrijver door de Duitsers.
Dautmergen was volgens de schrijver het ergste kamp waar hij heeft gezeten. Ik googelde erop en kwam op deze site en inderdaad: Een foto van een mooi stadje met in het Duits hoe mooi het daar wel niet is, geen woord over de verschrikkingen die zich daar hebben afgespeeld. Zouden ze dat nou echt niet hebben geweten?