Laatste dag

Vandaag was onze laatste dag en het lijkt er sterk op dat ik beter terugga dan dat ik heenging. Dit was een goede vakantie waarin ik amper toeristen heb gezien. Men spreekt hier ook gebrekkig Engels, wat volgens mij een teken is dat er niet veel toeristen komen. Dat heb ik geloof ik nog niet eerder meegemaakt.

Ik maakte een bergwandeling met de hond, ik weet niet of het bergen of heuvels zijn, maar het was in elk geval verrekte steil. Op losliggende stenen moest ik me aan takken omhoogtrekken en om de twintig meter klimmen moest ik stoppen om op adem te komen. De watervoorraad voor Lori en mij ging er snel doorheen. Ik liep hier laatst ook al, toen deed ik haar aan de lijn omdat ik bang was dat ze ergens naar beneden zou storten. Maar dat liep nog veel moeilijker dus ik vertrouwde op haar behendigheid. En behendig is ze. Ze bleef op de paden, liep vast vooruit en wachtte tot ik weer in zicht kwam, en ze liep uiterst kwiek naar boven en beneden. Als ze een rots op moest nam ze een sprong en deed dat uiterst nauwkeurig. Ik was amper bang dat ze naar beneden zou storten, en toegegeven, het liep steil af, maar het waren geen diepe ravijnen waar we langs liepen.

Ik gaf haar vier keer water, ze hijgde als een paard, maar bleef voorop lopen. Eigenlijk voelde dit fantastisch, ik, zwetend en op de toppen van mijn kunnen, en de hond los in de vrije natuur op een niet geheel ongevaarlijke route. Ik vroeg me op de weg naar boven soms af waar ik aan begonnen was.

Uiteindelijk kwamen we weer in het dorpje waar ik op een terras ging zitten zweten en Lori bij me lag te hijgen. De Leffe die ik bestelde liet veel te lang op zich wachten, maar werd uiteindelijk gebracht door een heerlijk ruikende serveerster. De rien, je vous en prie, zei ze. Even later ging ik het biertje afrekenen, zeven euro. Een grote Leffe. De hond bleef keurig liggen toen ik binnen was. Ik geloof dat waar ik voor vreesde, namelijk dat de hond een belasting zou zijn, ongegrond was. Ze was een verrijking.

Uit eten in Frankrijk

We zaten gisteren, na lang zoeken, buiten op een terras om te eten. Ik begin een beetje te balen van die standaard Franse menukaarten die tartare de boeuf, burger, entrecôte en magret de canard bevatten. Het lijkt wel overal hetzelfde. Ik had eerst bij een Italiaans restaurant gevraagd, maar dat was vol, dus kwamen we weer bij de beroemde Franse keuken, die geen reet voorstelt. Tartare de boeuf is volgens mij rauw vlees met een rauw ei, een burger zit ik niet echt op te wachten, eenden zwommen onder ons in het water, dus bleef de entrecôte over. In Nederland zeggen we entrecoo en spreken we het op z’n Frans uit, in Frankrijk zeggen ze “ antrecoot.”

Pas de volgende dag ontdek ik dat pâtes, pasta’s zijn, dat wat ik had willen bestellen. Waarom ze dat pâte noemen, geen idee. En op de avond dat je daar moe van het slenteren, eindelijk een plaats hebt gevonden en het nog een kwartier duurt voordat er een serveerster komt, komt er een zonderling drietal met een speaker je rust verstoren met hun dansoptreden. Een soort Braziliaans karate op muziek. De t-shirts gingen uit, behalve bij degene bij wie je dat zou willen, en daarna komen ze met een hoed langs en vervolgens naar het restaurant ernaast. Halen ze waarschijnlijk een paar honderd euro op een avond op voor hun stunts. En even later staat een accordeonduo klaar om je te vervelen. Laat me met rust en zoek werk!

Vanavond gaan we weer. In een poging de ervaring van gisteren, die heus niet slecht was, te perfectioneren.

Een thema in mijn leven

Er zijn hier twee wc’s. Eentje boven en de ander in een bijgebouwtje beneden. Bij de wc beneden hangt een instructie in het Frans hoe je moet doortrekken. De grote fles rechts met water vullen en er doorheen spoelen. Dus toen Tammar voor de eerste keer naar de wc geweest was vroeg ze hoe dat moest. Ik heb het maar voor haar gedaan en haar vriendelijk verzocht om nummer twee voortaan boven te doen. Ik zit er niet op te wachten om de kleur bruin van anderen te zien.

Toch werkte het niet echt lekker met die fles. Hij stond er wel, maar de afwasbak vullen was handiger. Maar ook dat leidde op een gegeven moment tot verstopping en stijging van de waterspiegel. Ik begon na te denken. Chasse d’eau le gros bouton à droite de la cuvette. Cuvette betekent wc, zocht ik op, en die fles stond er rechtsboven, maar zo groot was die nu ook weer niet. Een normale literfles. Ik zocht verder en zag een elektriciteitskabel naar de pot lopen. Huh, wat? Ineens begon mij wat te dagen. Bouton, bouteille. Daar stond helemaal niet “fles”, daar stond “knop”. Ik keek rechts van de pot en zag een soort van witte knop. Ik drukte erop en een seconde gebeurde er niets. Toen vulde de pot zich nog verder met water, en ineens werd alles met een slurp naar beneden gezogen, alles weg en schoon.

Dit ontdekte ik gelukkig op dag drie na twee dagen met de afwasteil bezig te zijn geweest. Maar pas na 11 dagen, vandaag, ontdekte ik dankzij Ximaar, dat je hier wel gewoon met de hond kunt lopen door natuurgebied. Ik was er in het begin al een keer heel dicht bij, maar ik had nog een hoek om gemoeten om het te zien. Nu zijn we steeds naar een ander dorp gereden waar het ook behelpen was, of ik liep even met Lori naar een lastig te bereiken riviertje hier vlakbij, waar ik me openhaal aan doornen, maar waar ze even kan rennen en zwemmen. Dit was in Robion, twee kilometer hiervandaan, parkeerplaats aanwezig, niks aan de hand. Nog drie dagen te gaan hier. Kijken of ik nog ergens achter kom.

Slingers

Ik denk dat ik vanavond mijn persoonlijk record laatzwemmen buitenbad heb verbeterd. Half tien dook ik er nog in omdat het nog knap warm was hier. Het was vrijwel donker en ik dacht bij mezelf dat ik vast nog nooit zo laat had gezwommen. Ik hang zelf de slingers maar even op in mijn leven.

Verder maak je hier gekke dingen mee. Een schildpad in het wild, een cactus in het wild, gekko’s op de muur die razendsnel een insect pakken, en jonge vogels op de grond die roerloos blijven in de hoop dat je ze niet ziet. En verder doen we weinig. Ik leerde ooit eens dat je op vakantie geen dingen op een “to do lijstje” moet zetten omdat je daar stress van krijgt. Dus, ben je in Parijs, voel je niet schuldig als je de Eiffeltoren niet hebt beklommen. Zo zijn wij nog niet de Mont-Ventoux op geweest en hebben we Avignon nog niet bezocht. Beide hebben we al twee keer gedaan trouwens en je bent het ook wel een keertje zat. Dus veel verder dan zwemmen, lezen, hond uitlaten, boodschappen doen en uit eten komen we niet. En ik drink drankjes die ik nooit eerder dronk. Rosé en kersenbier. Ik zou vroeger gezegd hebben: “homo.” Nu denk ik daar heel anders over. Nu kan het me geen reet meer schelen. Nou ja, niet helemaal waar, ik ga het natuurlijk niet aan de grote klok hangen.

Goud

Ik heb de laatste 7 km van de marathon voor vrouwen gekeken op de Franse televisie. Sifan Hassan liep mee in de kopgroep van vijf. Twee Keniaanse, twee Ethiopische, en een Nederlandse. Dat was al wonderbaarlijk. De Franse commentator roemde de exceptionele prestatie van de Nederlandse hardloopsters, noemde Femke Bol, en wees erop dat wat Hassan hier deed ook uitzonderlijk was.

In de kopgroep bevond zich de wereldrecordhoudster met een tijd van 2 uur en zestien minuten. Dat gingen ze op dit zware parcours niet halen, maar een Olympisch record zat er nog in. Langs de kant fietsten en renden sommigen een stukje mee. Met bijna twintig km/u is dat al een prestatie.

De wereldrecordhoudster was de eerste die eraf moest. Ik voelde een spanning die ik vrijwel nooit meer voel. Vroeger, als Jos Verstappen racete, of als PSV nog één doelpunt nodig heeft, dan voel ik mijn hartslag, maar nu dus ook. Twee kilometer voor de finish moest de volgende afhaken waardoor er drie overbleven, waaronder Sifan in haar oranje outfit en haar lange oranje kousen. Waarom had ze lange kousen aan en de rest niet? Ze zette een aanval in, maar viel weer terug naar de derde plek. Op de laatste kilometer ging ze nummer twee voorbij, en een versnelling werd ingezet. Twee meter voor haar liep de Ethiopische koploopster. Een paar bochten nog, het ging nu voluit en waar ze dat vandaan halen na 42 km is me een raadsel. Sifan probeerde in de bocht voorbij te komen maar de Ethiopische blokte haar. In de volgende bocht deed Sifan een nieuwe aanval en weer probeerde de Ethiopische haar te blokken. Ditmaal raakten ze elkaar, als twee formule 1 wagens in een hevige strijd verwikkeld, maar ze bleven op de been. Sifan was er voorbij en moest nog 100 meter sprinten. Met drie seconden voorsprong won ze en ik dacht dat ze volledig in zou storten. Medische hulp nodig zou hebben. Er lagen wat deelneemsters op de grond maar ik zag Hassan niet. Wat een geweldige prestatie, goud op de marathon. Ik voelde de spanning in mijn lijf.

Even later werd ze voor de Franse televisie geïnterviewd, en ik maakte niet veel van het gesprek. Maar ze was rustig en lag niet naar adem te happen. Wat een superatleet, om hier te winnen van de topfavorieten. Sifan Hassan, een diepe buiging voor jou.

Robion

Wat me hier zwaar tegenvalt zijn de mogelijkheden om met de hond te lopen. We zitten op een kruising, het huis is verder prima en de tuin met zwembad ook, maar waar is het nationaal park? Gisteren was ik er, maar ik dacht eigenlijk dat Frankrijk barstte van de vrije natuur. Nou hier niet hoor. Goed, je ziet de natuur wel maar je kunt er niet komen. Elk pad dat je ziet is een oprit of afgesloten met een ketting. Heel Frankrijk is bezet door de Fransen.

Hier vlakbij loopt een riviertje, le of la Coulon, maar je kunt er bijna niet bij. De hele rivier is aan weerszijden overwoekerd met bamboe, geen doorkomen aan. Eén plek waar het ons lukte gaat over privé gebied, ik moest onder een slagboom door en dat is vast niet de bedoeling, en de andere is via een moeilijk begaanbaar pad waar je struikelt over stekeltakken of uitglijdt over gladde stenen.

Zelfs in de wijde omgeving vind ik niet een pad dat me de berg opleidt. Zeven kilometer verderop vind ik een plek waar ik m’n auto kon neerzetten en een pad in kon. Er stonden brievenbussen aan de weg, maar het was geen privéweg. Het pad ging omhoog, maar op het hoogste punt stond je midden in de bossen, geen uitzicht om een foto te maken en daarna liep het weer naar beneden. Dat is niet de bedoeling. De bedoeling is dat ik vanaf de weg een pad in loop, waar Karel de Grote nog gelopen heeft en waar sindsdien niets meer is veranderd. Of waar Gerard Depardieu nog in een hitsige film heeft gespeeld met een voor hem veel te knappe Française. Gewoon zoals je je Frankrijk voorstelt. Land van de liefde in de natuur. Of le pays où on se promène son chien.

Terug naar de bron.

We zitten in een huis dat stamt uit 1874. De eigenaresse heeft het ouderwets ingericht. Er hangen foto’s van mensen die vast allang dood zijn, er staan potjes met kruiden, er liggen vloerkleden en het huis is verstevigd met ronde balken, als dat bestaat. Ik zou eigenlijk denken, boomstammen. De deuren zijn van ijzer en de trap is van steen. Er hangen zwaarden aan de muur, er staan boeken, ze had jam gemaakt, ze had rosé koud gezet, en ook een fles water. Geen plastic fles, maar een glazen fles met kroonkurk zodat het water lekkerder smaakt volgens je hersenen. Alles is in stijl. Zoveel details die ik nog niet gezien heb. Overal hangen vissen en hagedissen. In de tuin twee Boeddha beelden.

Zwembad is aanwezig, er is wifi, er zijn mountainbikes, airco boven, er staan houten kisten, leren koffers, er is een overdekt terras met stenen vloer, een ijzeren tuintafel, hier is IKEA nog niet geweest. Salamanders kruipen ‘s avonds over de muren, wachtend bij de buitenlampen op een mot die achteloos landt om dan razendsnel toe te slaan. Het enige nadeel hier zijn muggen. Bij mij kan er geen muggenbult meer bij ondanks insmeren en uitroken. En het is warm. Heel warm. 34 vandaag en het wordt nog warmer. Maar ik loop met een pet en een zonnebril, een rugzak met water op mijn rug, ik vind het wel lekker eigenlijk, die warmte. En de Hollandse herder van 14 maanden kan er ook goed tegen. Onvermoeibaar als altijd. Vandaag liep ze met me een bergpad op. Ik zweten, zij hijgen. Maar boven dronken we water, de bron van al het leven.

Ok.

Hier ben ik met mijn dochter. Goede foto vind ik zelf. Aan de buitenkant zie je niks. Dit was net nadat we het vorige logje achter de rug hadden. Weg van de zwarte zaterdag, de route nationale 7 op. Als het zo toch eens werkte, dat je gewoon van het zwarte weg kon sturen. Ik las vandaag een boek uit, ik kreeg het opgestuurd van een lezeres, vriendin en maîtresse, ik biecht het maar op. Alleen doet zij het zo dat Linda het te weten komt en het lijkt alsof het een grapje is. Nou ja, ik mag haar graag. En Linda ook, want die noemde onze vorige hond naar haar.

Het boek is een samenvatting van een blog van Allie Brosh en gaat over haar geestesgesteldheid en depressies. Ze heeft ze zwaarder dan ik en haar depressies ontstaan zonder reden. Ze schrijft en tekent zichzelf en probeert de logica erachter te verduidelijken. Dat wil zeggen, de verschillende golflengten waarop mensen met gevoel en zonder gevoel zitten. Dat degene met een depressie niet snapt wat mensen zonder depressie bedoelen. Dat goede raad onbegrepen blijft omdat die vanuit gevoel komt, en degene met een depressie niks meer voelt. Ze huilt zonder reden, lacht zonder reden, en sloot zich maandenlang op in haar kamer met alleen internet. Toen haar gevoel terugkwam haatte ze alles.

Zo is het bij mij niet. Misschien bij vlagen, maar niet constant. Bij mij is het meer de vraag wanneer ik die negatieve gedachten kwijtraak. Wanneer ik de ondraaglijkheid van het leven weer omzet in grapjes, zodat je zelf weer kunt lachen om wat we hier met z’n allen aan het doen zijn. Dat je het niet meer in de gaten hebt. Zoals tinnitus. Robin Williams zei: people don’t fake depression. They fake being ok.

Ibis budget

We hadden een hotel geboekt voor een overnachting op de heenreis. Lyon leek ons wel haalbaar gezien vorige reizen. Alleen nu hadden we de hond bij ons. Linda boekte iets in Lyon-Est, je kon er tot zes uur dezelfde dag annuleren. Toen ze boekte had ze een creditcard nodig en toen wist ik het al, dat gaat niet goed. En inderdaad, toen we geboekt hadden kon je ineens alleen annuleren tot 12 uur de dag ervoor. Daar heb je dus niet zoveel aan als je niet weet hoe de reis verloopt maar gezien alle stress die er al was, laat maar, we redden het wel.

Bij de afslag Lyon Est stuurde Linda me de andere kant op, want die had het hotel in haar telefoon. We kwamen in een gare wijk, Part-Dieu, waar we al een keer eerder overnacht hadden, dat was toen best redelijk. Maar deze keer niet. De navigatie gaf aan dat we de trambaan in tegengestelde richting op moesten, en inderdaad, daar zat het hotel. Je kon er alleen niet komen. Na een paar rondjes parkeerde ik in een parkeergarage die er vlakbij zat. Vrijwel niemand in Part-Dieu spreekt Engels, dus in mijn moeizame Frans vroeg ik de weg. Dat bleek verder niet heel ingewikkeld. In het hotel, dat dus niet in Est zat en dat luisterde naar de naam Ibis budget, en gelegen tussen het normale Ibis en nog een ander, vertelden ze me dat waar ik geparkeerd had niet van hun was. In de beschrijving stond dat er een parking bij het hotel zat, en dat was ook zo, op 150 meter afstand, een andere straat in. En in het budgethotel kon je ook niet eten. Maar dat kon er vlak naast. Alleen hadden we de hond, en die konden we niet in de hotelkamer achterlaten.

Ik ging eerst terug naar de auto, op zoek naar de andere garage. Ik betaalde 3,20 om eruit te komen en toen ik de andere gevonden had, bleek ik daar niet in te kunnen omdat de dakkoffer te hoog was. Ik croste dus weer door die gare wijk, vol van trambanen en onbegrijpelijke stoplichten en parkeerde weer in de eerste garage. Dezelfde plek was nog vrij, 1056, dus daar stond ik weer. Benauwd was het en stinken deed het ondergronds en boven was het niet veel beter. De hond was van slag en wij ook. We hadden nog niet gegeten en de hond was er nog niet uit geweest en in het hotel konden ze ons ook niet vertellen waar dat kon. En dat kon ook nergens, het was één grote stinkwijk met hier en daar een boom.

Ik kocht een flesje water voor 3 euro nog wat en een broodje. De dames wilden niks, ondanks honger. Die sterven liever dan dat ze iets eten wat ze niet bevalt. Terug in het hotel zei ik dat we het ontbijt wilden overslaan omdat ze gezegd hadden dat de hond niet meemocht de ontbijtzaal, of beter, hoek, in. Na enig overleg mocht de hond er toch in.

Dan ben ik bijna 55, ik heb een behoorlijke baan en dan kom ik in een Ibis-budget hotel terecht. Ik weet ook niet hoe het kon gebeuren. Ik liep ‘s avonds met de hond naar een van de bomen die er in de wijk staan, jongeren op scooters ontwijkend, en ik keerde zwetend terug. Onder de douche en slapen. We betaalden nog 26 euro voor de parkeergarage en reden de zwarte zaterdag in. Na zestien kilometer file gingen we de snelweg af. Route National Sept. Daar is een liedje van.

Hierna kon het alleen maar beter worden. In het vakantiehuis had de eigenaresse een fles rosé koud gelegd. Die heb ik dus nu op, in mijn eentje.

Ik kan het niet alleen.

We vertrekken morgen naar Zuid Frankrijk. In de buurt van Avignon. Ik ben er misschien aan toe, maar zelf heb ik dat niet door. Sterker nog, met deze depressie vind ik het uiterst lastig. Maar mijn verstand, dat werkt nog, zegt dat het me goed gaat doen. Mijn gevoel, dat is in de war, wil niet. Gelukkig heb ik een mentaal sterke vrouw. Die laat zich niet snel kisten door mij. We gaan dus. Ik hoop dat ik in staat zal zijn tot lezen, want dat is al weer even geleden.

Ik heb trouwens net een slaappil ingenomen, dus mocht de slaap mij ineens overvallen, dan druk ik op publiceren en dan ziet u een half logje. Ik ben heel blij met jullie reacties. Nou ja, voor zover ik blij kan zijn. Maar er staan echt nuttige dingen tussen, waar ik wel over na ga denken. En sowieso is de steun fijn. Ik ben behoorlijk labiel, en ik ben ver weg van hoe het hoort. Mijn verstand zegt dat het weer beter wordt, mijn gevoel zegt dat ik me de rest van mijn leven ellendig ga voelen. Daar is dus iets mis. Ik moet denk ik even in gevaar komen, de IJssel overzwemmen en door de stroming gepakt worden. Dan laat je het wel uit je hoofd om je depressie toe te laten, dan moet je zwemmen voor je leven. Misschien dat dat het doorbreekt.

Maar de steun van alle kanten maakt dat ik doorkan. Ik wilde vanavond janken, maar ik deed het niet. Omdat de steun mij overeind houdt. Omdat ik voel wanneer iemand begaan is. En dat is wonderlijk. Of de essentie zelfs. Ik kan het duidelijk niet alleen. Maar dat is waarschijnlijk ook helemaal niet de bedoeling van de mensheid, dat je dingen alleen doet.