Categorie: Hersenspinsels

Ik liep net een rondje met de hond(en) en ik zag dat iemand zijn kerstboom nog had staan. Terwijl ik vorige week dacht dat ik de laatste gespot had die werd opgeruimd. Ik vond het vorige week al veel te laat, nu verslikte ik me in mijn eigen speeksel. 19 januari en de kerstboom stond nog in de huiskamer! Ik moet er niet aan denken. Die van ons was 1 of 2 januari weg! Maar dat kwam ook omdat wij verder moesten in ons nieuwe huis. Ik zal u op de hoogte houden tot hoe lang de kerstboom er nog staat. Ik raak er een tikkeltje nerveus van, iemand die om deze tijd zijn kerstboom nog heeft staan. Daar is iets niet goed, denk ik dan. Goed, ik kende ook iemand die had in juli zijn kerstboom nog staan, die zei dat hij dat leuk vond, maar die verdacht ik ervan dat hij het vooral leuk vond om aan anderen te kunnen vertellen dat hij in juli zijn kerstboom nog had staan. Studentikoos.

Over studenten gesproken, ik heb er eentje in huis. Een puber op de Mavo. Ik ben ook een puber op de Mavo geweest, maar ik ben nu een man op leeftijd die al vindt dat hij de dingen veel beter begreep op school. Maar dat kan niet zo geweest zijn want ik leerde me ook snel door het eerste kwartier heen om daarna te kunnen lanterfanten. Daarna volgde een zesje en kon ik alles weer vergeten. Toen vond ik dat vergeten wel nuttig, nu vind ik het vooral zonde. Hij wil Frans laten vallen, de lapzwans. Een superbelangrijk vak vind ik. Eigenlijk het enige vak dat ik nog wel eens gebruik als ik op vakantie ga. Maar het is misschien maar goed ook, want in drie Mavo heb je kennelijk geen idee wat “voiture” betekent. Ook nooit gehad ook, dat woord. Vanavond hielp ik hem met wiskunde. En dat viel me dan weer mee. Goed, hij paste een formule toe zonder dat hij snapte wat hij aan het doen was (de coördinaten van de top van een parabool aan het berekenen) maar hij deed het wel goed! Nu hoop ik hem toch dat kleine zetje te hebben gegeven waardoor alles ineens op zijn plek valt. Zoals ik dat had toen ik na Havo handelswetenschappen en Meao bedrijfsadministratie ging werken en eindelijk begreep wat een grootboek was.

Over grootboek gesproken, we zijn hier door de ergste financiële crisis heen. Het oude huis is overgedragen, en de eerste maand zonder dubbele woonlasten komt eraan. Nu lijken de euro’s in mijn portemonnee door een supersterke elektromagneet te worden aangetrokken, want ik kan ze nog steeds niet op hun plek houden. Maar er is weer perspectief!

Over perspectief gesproken, ik zag iemand die zijn kerstboom nog had staan…

Laatst kwam ik via Wiki bij de paus terecht, ik moest opzoeken hoe hij ook alweer heette, want ik was zijn naam vergeten. Dit naar aanleiding van een Netflix film waarin Anthony Hopkins paus Benedictus speelt. Benedictus dus, en de huidige heet Fransiscus. Ik kon er even niet opkomen. Daar had ik bij Johannes Paulus II toch nooit moeite mee. En als ik het niet wist dan zei ik: Woytila.

Maar wat ik fascinerend vond was je dat je op zijn voorganger kon klikken. En vervolgens op die van hem, en die van hem, enzovoort, enzovoort. Zo ging ik anderhalve eeuw terug, totdat ik de eerste paus tegenkwam waarvan geen foto bestond, en ik scrolde door de middeleeuwen via de pausen Hilarius, Bonifatius en Urbanus, totdat de geboortedatums van de pausen niet meer bekend waren. Ik ging ruim 260 pausen terug in de tijd, totdat ik aanbeland was in de periode 67-76, waar de tweede paus, de bisschop van Rome, de Heilige Linus aantrad. Linus kwam uit Toscane, en stelde 15 bisschoppen aan. In de bijbel werd hij genoemd door Paulus.

En dat fascineerde me. Want Linus werd aangesteld door zijn voorganger, de eerste paus, Petrus, die u allemaal wel kent omdat hij de sleutels van de hemelpoort zou hebben, en anders kent u hem van de haan die drie keer kraaide. Ineens was ik terug bij Petrus via een chronologische lijst.

Het Vaticaan heeft dus een lijst liggen van pausen die teruggaat tot in de tijd van Jezus, of net daarna. Ik moest er even over denken. En dat doe ik nog steeds. Het is de andere kant op, van nu naar toen in plaats van de richting die de tijd volgt, van toen naar nu. Als je terug in de tijd wilt, en betrouwbaar wilt blijven, zal het verhaal op rails moeten worden gezet. Alleen dan kun je achteruit zonder van de koers af te wijken. Een locomotief met wagons kan zonder rails alleen vooruit. Achteruit wordt het een zooitje en zal de locomotief op een gegeven moment verder terug zijn dan de laatste wagon. Hoever de rails gelegd is, ik heb geen idee.

Ik heb onlangs voor mijn verjaardag een boek gekregen van een van mijn favoriete schrijvers, Stephen Hawking, de astronoom. Ik ben pas in het tweede hoofdstuk en het is al razend interessant. Waar hij in zijn bestseller “a brief history of time” nog veel ruimte geeft aan dat er een schepper geweest moet zijn, daar denkt hij in zijn laatste boek van niet. Hij baseert dat op zijn enorme kennis van de oerknal, die volgens hem natuurkundig verklaard kan worden. Het is dus mogelijk dat er vanuit niets een heelal is ontstaan zonder natuurkundige wetten te schenden. Heeft te maken met positieve en negatieve energie, die samen niets is. Maakt verder niet uit. Maar God was er voor de oerknal niet om de oerknal te laten ploffen, doordat er geen “voor de oerknal” was. Volgens Hawking is dat hetzelfde als zoeken naar de rand van de aarde.

Als er een klok in de buurt van een zwart gat komt, gaat deze klok langzamer lopen. Als hij in het zwarte gat komt, en hij zou dat doorstaan, dan stopt hij met lopen. Niet omdat hij kapot is, maar omdat er in het zwarte gat geen tijd bestaat. Dat heeft te maken met de zwaartekracht. Het is in de praktijk gemeten dat een klok op aarde langzamer loopt dan de tijd op 10 kilometer hoogte, waar de zwaartekracht minder is. Dus als de zwaartekracht zo enorm is als in een zwart gat, dan kan ik mij voorstellen dat de klok niet meer loopt.

Maar nu mijn vraag aan de geleerden: Als een klok tot stilstand is gekomen door de enorme zwaartekracht, betekent dat dan dat er geen tijd is? Stel dat je daar in dat zwarte gat bent en je horloge staat stil, dan sta je toch even een paar seconden tegen je horloge te tikken om het weer aan de praat te krijgen. Nou kan dat natuurlijk niet, in een zwart gat wordt je eerst aan flarden gescheurd en daarna worden je flarden samengeperst totdat je zo klein bent als een proton, maar totdat is een tijdsaanduiding, dus dat kan helemaal niet.

Goed, vóór de oerknal, (stel 13,7 miljard jaar geleden) kan dus niet. Dat is net zo dom als vragen naar de rand van de aarde. Dus ik kan zeggen: 13,69 miljard jaar geleden, dan ben ik slim, maar als ik zeg 13,71 miljard jaar geleden, dan is dat dom. Ik kan wel zeggen dat ik er geen bal van begrijp, maar dat is niet wat ik bedoel. Ik begrijp het juist wel, de geleerden hebben het deze keer fout.

Het is altijd leuk om toevalligheden te ervaren. Ik geloof niet in toeval, want toeval is een onverklaarbaar verschijnsel, en wat je niet kunt verklaren, daar geloof ik niet in. Een aantal jaren geleden zat ik in de trein en raakte ik aan de praat met iemand. Het was een internationale trein, dus het gesprek kon wat langer duren. Ik had het over een overleden buurman waar ik vroeger veel mee praatte, en die mij eens iets vertelde wat me tot nadenken stemde. Even later, nog tijdens dat gesprek kreeg ik een vriendenuitnodiging op FB van zijn vrouw die ik in geen jaren meer gezien of gesproken had. Dat leek op dat moment super toevallig, maar achteraf had ik een paar dagen daarvoor een vriendenuitnodiging van zijn dochter gehad, dus dit toeval was niet zo toevallig.

Vandaag schoot de gedachte aan een ex-collega door mijn hoofd. Ik had al een tijdje niks van haar gehoord. Een paar minuten later kreeg ik een appje van haar. Ik vond het toevallig, maar volgens Linda denk ik de hele dag aan haar en is het dus helemaal niet zo toevallig dat er dan een appje komt.

Maar ook vandaag, ik moest aan een andere vrouw denken omdat haar man zeven jaar geleden zeshonderd Elvis nummers op mijn pc had geïnstalleerd en ik daar naar zat te luisteren. Ik denk nooit aan haar, dus dat kan het niet zijn. En hop, daar kwam ineens een vriendenuitnodiging van de betreffende vrouw.

We kunnen elkaar wel een mietje noemen en de laatste twee voorvallen afdoen als toeval, maar u weet ook wel beter toch? Dit is telepathie. Het vermogen om te communiceren door gedachteoverdracht. Het lijkt bijzonder, maar wist u dat een olifant in zijn voeten een zintuig heeft waarmee hij op 100 kilometer afstand een onweersbui kan voelen? Ik verzin het niet. Haaien kunnen onweer en orkanen aan voelen komen voordat deze ook maar in de buurt zijn. Veel dieren voelen aardbevingen aankomen. Wat is er dan bijzonder aan telepathie? Nou ja, dat het zo weinig voorkomt dat het wel toeval lijkt.

Een paar weken geleden werd een arts vervolgd omdat zij (het was dacht ik een zij) euthanasie gepleegd had op een dement persoon. De betreffende demente wilde helemaal niet dood, maar had bij haar volle verstand eens verklaard dat ze een spuitje wilde, mocht ze ooit dement worden. Het was vast, als velen van haar generatie, een trotse vrouw voor wie het een niet te verdragen gedachte was om onder de mensen te komen terwijl je verstand niet meer goed werkt. Je kunt in de war raken, onzedelijk gedrag vertonen, ongelukkig zijn, en er zijn vast nog meer gedragingen die de waardigheid aantasten.

Waar ze geen rekening mee hield is dat ze dacht dat ze over zichzelf besliste, maar in feite besliste ze over iemand anders. Haar demente ik. En die demente ik denkt er tegen die tijd heel anders over. Die weet niet meer van haar verklaring bij volle verstand. Die kan inmiddels bang zijn voor de dood en wil misschien gewoon blijven leven. Stel nu dat ik vroeger een verklaring getekend had dat ik nu dood wilde, en ik weet het niet meer, en ik ben het er nu niet meer mee eens, dan ben ik toch mooi de klos. Niks mee te maken, Mack, hier staat het, je hebt getekend, hier komen!

Dus ja, je kunt het me allemaal mooi vertellen nu, hoe je je leven in banen wilt leiden, maar het loopt toch anders. En als je dement wordt, nou ja, dan is dat niet leuk, maar dan moet je toch zelf maar voor een zelfrijdende Tesla springen als de diagnose net gesteld is en je bent nog helder. Nou ja, dat schiet ook niet op. Misschien had je het juist wel hartstikke leuk gekregen in het verzorgingshuis. Misschien ga ik wel doen alsof later. De mogelijkheden die ik ineens zie als je ontoerekeningsvatbaar bent…

Een hoop ophef laatst over de foto die gemaakt is van een zwart gat. Het is natuurlijk knap, maar men doet nu net of dit het onomstotelijke bewijs voor het bestaan ervan is. Welnee, het is de eerste foto die er van gemaakt is. Geen gewone foto, maar een gereconstrueerde foto op basis van straling die opgevangen is door acht radiotelescopen op aarde. Data dus, door een supercomputer omgezet in een foto.

Het bestaan van zwarte gaten is al veel langer bekend. Ze bestaan omdat deeltjes elkaar aantrekken en hoe dichter die bij elkaar zijn, hoe groter die aantrekkingskracht wordt. Een ster houdt tijdens zijn leven zijn formaat doordat de kracht die hem uit elkaar wil laten spatten (de stralingsdruk) even groot is als zijn zwaartekracht in de kern. Als de hitte afneemt doordat de ster aan het eind van zijn leven is, wint uiteindelijk de zwaartekracht het en wordt de ster steeds verder in elkaar gedrukt. Doordat al die deeltjes zo compact in elkaar worden gedrukt wordt de aantrekkingskracht steeds sterker, en wordt het geheel steeds dichter op elkaar geperst. Hoe klein het uiteindelijk wordt dat weet men niet. Dat is afhankelijk van de grote van de ster tijdens zijn leven. Hoe groter hij was, hoe kleiner hij wordt. Het kan zo klein zijn als 1 punt, of als een bal, een kleine planeet, dat weet niemand. Feit is wel dat de zwaartekracht zo groot is geworden dat er weinig meer kan ontsnappen, en als er zelfs geen licht meer kan ontsnappen, spreekt men van zwarte gaten.

Knappe koppen hebben dit heel lang geleden al uitgedacht en berekend. In het midden van de meeste sterrenstelsels bevindt zich een superzwaar zwart gat, dat weet men doordat de zwaartekracht ervan de baan van andere sterren beïnvloedt. Als er geen andere ster in de buurt is die daarvoor verantwoordelijk is, moet het dus een zwart gat zijn. En net als in het vorige logje is het ook hier weer puur afhankelijk van hoe groot de ster was, wat bepaalt of de ster aan het einde van zijn leven een (tijdelijke) rode reus, een rode dwerg, een witte dwerg of een zwart gat wordt. Theoretisch bestaan er ook witte gaten, die het tegengestelde zijn van een zwart gat. Dus in plaats van dat er niets kan ontsnappen, kan er niets binnendringen. Ook geen licht. Dus ook witte gaten moeten zwart zijn, volgens mij.

Maar het mooiste vind ik het verschijnsel zwarte dwerg.  Een zwarte dwerg was een niet al te zware ster (onze zon) die eerst opzwelt tot een rode reus, (over vijf miljard jaar)  dan een deel van zijn massa afstoot, waarna de kern ineenstort tot een kleine bol van een paar duizend kilometer, waar de zwaartekracht al zo groot is dat je er een veertje niet met een hijskraan zou kunnen tillen. Deze fase van de ster noemen we de witte dwerg. Er vindt geen kernfusie meer plaats, maar de ster straalt nog wel licht en warmte uit. Pas als hij zover is afgekoeld dat hij geen licht en warmte meer uitstraalt, spreekt men van een zwarte dwerg. Echter, de tijd om dit stadium te bereiken is langer dan de huidige leeftijd van het heelal. Dus pas nadat de mensheid lang en breed vergaan is, zullen zwarte dwergen ontstaan, maar er is niemand meer die ze kan waarnemen.

En dat is mooi. Dat er over laten we zeggen 10 biljoen jaar een zwarte dwerg ontstaat waarvan het bestaan ooit voorspeld was, maar er is niets, maar dan ook niets meer wat daar nog aan kan herinneren.

 

 

Als je als leek geïnteresseerd bent in sterrenkunde verzand je al gauw in honderd vragen. Als je het even aanneemt van de oerknal dan was er een punt met een bijna oneindige dichtheid dat uit elkaar spatte in enorm veel deeltjes. Ik dacht dat het er ongeveer een 1 met 78 nullen waren. Doet er verder niet toe hoeveel, op een gegeven moment, nadat de temperatuur van die explosie gedaald was tot waarden die wij weer kunnen bevatten, deed de zwaartekracht zijn werk. Die deeltjes begonnen samen te klonteren. Niet allemaal, want anders zouden weer bij dat beginpunt zijn, maar sommigen van die deeltjes. De rest werd nog steeds met de snelheid van de explosie weggeschoten.

Die deeltje die samenklonterden, daar wil ik het even over hebben. Het was puur afhankelijk van hoeveel deeltjes daar samenklonterden, wat bepaalde of de samenklontering een ster, een uit gas bestaande planeet zoals Jupiter, of een aardachtige planeet zoals Aarde werd. Als er weinig deeltjes waren werd het een aarde, als er wat meer deeltjes waren werd het een Jupiter, en als het heel veel deeltjes waren, werd het een ster, zoals onze zon. Als het heel veel deeltjes waren, zoals bij de zon, dan werd de druk in het middelpunt zo groot dat er kernfusie plaatsvond en de ster begon te gloeien. Was hij iets minder groot, dan ontstond er door de druk in het middelpunt een vloeibare metaalachtige substantie, die de rest van de deeltjes belette om een vaste vorm aan te nemen. En was er niet zoveel druk, dan ontstond er een kern van magma en erom heen een vaste substantie.

Of het allemaal exact klopt weet ik niet, ik ben een leek, maar zoiets was het. Om een planeet zoals de aarde te vormen zijn er nog veel meer omstandigheden nodig, en eentje ervan is de aanwezigheid van een grote planeet als Jupiter. Door zijn enorme zwaartekracht vangt hij een groot deel van de meteorieten die anders op aarde zouden storten op. Nu is het miljoenen jaren geleden dat er een enorme meteoriet de aarde raakte, zonder Jupiter zou het eens in de 100.000 jaar zijn, en dat zou een te korte periode zijn om leven te vormen. Kortom, we moeten Jupiter dankbaar zijn. Of niet, want zonder Jupiter zouden we er nooit geweest zijn, en zouden we niemand dankbaar kunnen zijn.

En als je grote problemen ondervindt in je leven, bedenk dan dat die allemaal te wijten zijn aan de zwaartekracht. En de zwaartekracht kun je eenvoudig overwinnen door te denken. Want op het gedachtendeeltje heeft de zwaartekracht geen invloed. Zelfs de relativiteitstheorie kan je er niet van weerhouden dat je je voorstelt dat je sneller dan het licht gaat.

Omdat ik al een tijdje blog, leek het mij wel aardig om eens te kijken wat ik tien jaar terug schreef. Ik was een tijdje terug op het idee gebracht, voor het geval ik niets meer wist te bloggen. Waarvan akte. Omdat ik destijds nog veel vaker schreef, kon ik precies terug naar 19-2-2009. Het logje ging over de crisis van destijds, niet heel erg opzienbarend. Maar wat ik wel opvallend vond, is dat ik op dat moment verwees naar 10 jaar later, vandaag dus. Dat er een dictator op zou staan, die het helemaal anders zou gaan doen. Dat ging over mij, ik dien nu op te staan, maar het is toch wel vrij bijzonder dat ik juist vandaag besluit om tien jaar terug te gaan, terwijl ik vandaag tien jaar terug besloot om tien jaar verder te gaan.

Dat is niet alleen erg toevallig, er moet ook sprake zijn geweest een parallel universum waar ik door middel van een wormgat even een kijkje had genomen. Dat werkt als volgt: de tijd verloopt in cirkels, en na het voltooien van een volledige cyclus komen de twee universa in de vierde dimensie daar even bij elkaar. Dat moment registreren we niet bewust, maar wel in ons onderbewustzijn, zoals blijkt uit mijn logje van tien jaar terug, wat toen eigenlijk de werkelijkheid van nu was. Eigenlijk heeft het dus helemaal niets met toeval te maken, maar alles met logica. Niet dat het logisch was wat ik zojuist schreef, integendeel, ik verzon het ter plekke, dus moet het wel verrekte toevallig zijn. Maar toeval, dat bestaat niet vinden de meeste mensen, en ik hoor daarbij. Dat is gewoon niet te accepteren, toeval. Als je toeval accepteert dan sluit je uit dat er iets bestaat als voorbestemd. En ja dat kan, maar zo uitgedoofd is mijn innerlijke vuur nu ook weer niet.

 

In DWDD college tour ging het over DNA, en over het manipuleren daarvan. Intussen is veel mogelijk en in de nabije toekomst zijn er wellicht geen ziektes meer. Alles wat de natuur kan, kan het laboratorium ook, maar sneller. In theorie kan de mens onsterfelijk worden als alles vervangen kan worden.

Zelf denk ik al lang na over de waarde van het leven. Is het wel iets waard? Stel dat er nu vaststaat dat er niets is na de dood, en ik schiet u zonder dat u het vermoedt in uw achterhoofd, dan kunt u me dat moeilijk kwalijk nemen. Ten eerste omdat u nooit heeft gemerkt wat er gebeurd is, en ten tweede doe ik u eigenlijk niets aan. Ja, u had graag verder willen leven, maar ja, dat was toen, nu niet meer. En toch zult u het me van tevoren wel kwalijk nemen. Sterker nog, ik ga ervoor de gevangenis in. En terecht. Maar waarom? Omdat het leven kennelijk toch nog iets waard is. Maar waar komt die waarde dan vandaan? Ons werd verteld dat het in de hemel perfect zou zijn. Er zou geen pijn, geen ziekte en geen kwaad meer bestaan. Langzaam gaan we die kant op. Eerst lossen we de pijn op, dan de ziektes, en dan manipuleren we het kwaad uit de genen, en als we het verouderingsgen ook nog eens onschadelijk maken, dan hebben we de hemel op aarde gecreëerd. En iedereen is gelukkig, want het gen dat depressiviteit veroorzaakt, wordt ook opnieuw geprogrammeerd.

Nou, dan hebben we de hemel niet meer nodig. We winnen allemaal de loterij. Alleen is het bekend dat het winnen van de loterij niet gelukkig maakt. Het zelf verdiend hebben van een vermogen wel. Als de wetenschap ons al zover kan brengen dat we perfect zijn, dan moet het toch helemaal een koud kunstje zijn om ons ook even die loterij te laten winnen. Maar ja, dat is het nou net. Als iedereen hem wint, is de hoofdprijs ineens niet meer zoveel waard. Als iedereen pijnloos, niet depressief, gezond en onsterfelijk is, zou dat ineens wel veel waarde toevoegen? Ik zou hier wel eens met iemand over van gedachten willen wisselen.

Er zit een boodschap in dit logje, dat voel ik zelfs. Maar het is tegelijkertijd een boodschap van nul en generlei waarde, want wat wil ik nu? Dat de wetenschap ophoudt met zoeken naar medische vooruitgang? Nee, integendeel. Ik wil dat ze doorgaan met als mogelijke consequentie dat het leven minder waardevol wordt. En trouwens, normaal sta ik hier helemaal niet bij stil en ben ik gelukkig als de snelweg leeg is. Mits er niemand ziek is natuurlijk. Nou ja, ik kom hier niet uit. Vanavond niet, en ook niet als ik onsterfelijk ben.

Ik was nooit heel goed in discussiëren vond ik zelf. Dat hield eigenlijk in dat ik zelden overtuigd was van mijn eigen standpunt. Natuurlijk, ik had wel een standpunt, maar ik vond het standpunt van de tegenstander ook altijd wel redelijk. Tja, daar heb je ook wel gelijk in, zei ik dan.
Tegenwoordig zijn we in een tijdperk beland waarin het steeds minder belangrijk wordt om argumenten te hebben voor je stelling. Overal op internet lijken wel argumenten te vinden voor of tegen om het even welk standpunt. Het schijnt zo te zijn dat er niets is waar we zeker van kunnen zijn, maar dat is exacte wetenschap, daar kunnen we niks mee. We zijn dus aangewezen op ons gezonde verstand en moeten ergens vanuit kunnen gaan.

Ik geloof ook dat ze -wie dat dan ook zijn- jou alles kunnen laten geloven wat ze willen. Hoe stellig je ook bent, als er maar lang genoeg op je wordt ingepraat met fake news, ga je vanzelf geloven wat ze beweren. Dus waarop moet je je baseren? Ik denk dat ik het weet, wanneer iets fake news is. Waarom weten anderen het dan niet, vraag ik me af. Waarom deelt iemand een bericht over Zwarte Piet als er onder staat dat als het bericht een miljoen keer gedeeld wordt, Zwarte Piet zwart blijft? Diegene zat nota bene bij me in de klas. Ze heeft hetzelfde onderwijs genoten. Zij moet toch ook weten dat er een gladjakker met een ruggengraat van piepschuim achter zo’n actie zit?

Ik heb wel eens gehoord dat ze in een experiment mensen kunnen laten geloven dat een rode deur blauw is. Maar dat is waarschijnlijk fake news.