Ik lees Hans bijna elke avond een verhaaltje voor. Dat is soms nog best een opgave omdat ik naar beneden wil en hij na elke alinea een toelichting geeft op het zojuist gepasseerde. En die toelichting duurt langer dan de alinea. Dat is soms best vervelend. Vooral als het van die langdradige Walt Disney sprookjes zijn, die vader en zoon beiden allang uit hun hoofd kennen. De één ervaart dat als prettig, de ander niet. Laatst, ik was wat norsig en Hans wat drammerig en voor straf bepaalde ik een keer wat er voorgelezen werd in plaats van hij. Het werd een nog niet eerder ingekeken sprookjesboek. Na een kort gekrijs vonden we het toch beiden reuze interessant, die nieuwe verhalen. Maar na een week sprookjes lezen vallen mij toch een paar zaken op.
Sprookjes gaan niet in elk boek hetzelfde. Er wijken details af, maar ook essentiële zaken. Soms komen er compleet nieuwe feiten aan het licht. Ik krijg af en toe het idee dat ik het evangelie aan het lezen ben in de versies van Marcus, Mattheus, Lucas, Johannes. Het lijkt erg op elkaar maar het is net even anders. Soms ga ik zelfs twijfelen aan de geschiedkundige juistheid van het sprookje. Want in Sneeuwwitje en de zeven dwergen is er de ene keer sprake van een koningin die zich in een heks verandert, en de andere keer van een koningin die zich verkleedt als appelverkoopster (die de appel dan weer gratis weggeeft.) In Hans en Grietje hoort, zo vind ik, de spreuk: "knibbel knabbel knuisje, wie zit er aan mijn huisje," voor te komen. Komt helemaal niet voor in dit sprookjesboek! Nog gekker, Hans en Grietje zijn arm, worden door hun ouders in het bos achtergelaten, Hans had eerst een spoor van steentjes gelegd, en later een spoor van broodkruimels om de weg terug te vinden. Wie schetst mijn verbazing? Klein Duimpje! Die deed precies hetzelfde. Hij werd samen met zijn broertjes in het bos achtergelaten en vond de weg terug door een spoor van steentjes, en later probeerde hij het nog een keer met broodkruimels maar dat mislukte even jammerlijk als bij Hans. (van Grietje)
Maar wat mij nog de meeste zorgen baarde, is of sprookjes wel educatief verantwoord zijn. Het verhaal van Klein Duimpje wat ik vanavond las, dat is pure horror! Er zit wel een kind van vier te luisteren. Eerst al het feit dat Klein Duimpje en zijn broertjes diep in het bos worden achtergelaten. Mij lijkt het vrij traumatisch. Als mij het gebeurd was had ik nu niet voor mezelf ingestaan denk ik. Vervolgens komen ze bij het huis van een reus en die zegt hele nare dingen. Zo ruikt hij mensenvlees, wil hij de kinderen opeten, besluit hij op een gegeven moment dat hij de kinderen gaat slachten, dan zorgt Klein Duimpje op verachtelijke wijze dat de reus zijn eigen zeven kinderen de keel doorsnijdt in plaats van Klein Duimpje en zijn broertjes…Ik vind het nogal wat allemaal.
Het valt mij nu pas op. Vroeger vond ik het juist prima dat de buik van de wolf (in twee verschillende sprookjes) werd opengesneden. Dat was een opluchting! Goed en kwaad was veel eerlijker verdeeld. Nu zit je je bij alles af te vragen of het wel helemaal eerlijk is wat er gebeurt. Want zo'n buik opensnijden van een wolf, dat moet toch zeer doen. Of die zeven dochters van die reus, die konden er toch ook niks aan doen? Hoppakee, hun keel wordt doorgesneden, want in een sprookje overwint het goede het kwade zonder dat daar een rechter aan te pas komt.