Categorie: Nostalgie

Er was een tijd dat het leven simpel was. Op school was iedereen gelijk, je leerde wat je moest weten en regels waren regels. Bij overtreding van de regels volgde straf, en de straf werd geaccepteerd. Na de straf was het klaar en deed je weer mee met een schone lei. Ik was kind, de buurt was de wereld, mijn ouders wisten alles en de dood bleef ver weg. Op televisie kwam de man van zes miljoen, met zijn bionische lichaam. Ongekend spannend voor vader en zoon. De volgende dag op school was Lee Majors het gesprek van de dag. Wie had het gezien, en wie kon er het meest over vertellen? Hij kon hoog springen en hard rennen, met zijn bionische oog zag hij haarscherp in de verte, en zijn bionische arm had ongekende kracht. Ik vroeg me niet af of het kon, het was een gegeven.

Ik wist toen al dat ik bijzondere momenten meemaakte. Eind jaren zeventig, die jaren zouden niet meer terugkomen. Ik legde momenten vast in mijn geheugen, en die zou ik altijd kunnen oproepen. Mijn slaapkamer was opgeruimd, mijn bed was schoon, de gordijnen waren dicht en ik las Arendsoog en Witte Veder. Ik had lakens en dekens en ik lag er strak onder. Mijn moeder had me ingestopt. Niemand was ver weg en niks ontbrak. Ik probeerde de tijd stil te zetten, wat voor een klein deel lukte door het op te slaan in mijn geheugen. Later zou ik als Lee Majors worden.

Nu zijn de tijden anders, maar ik herbeleef oude tijden. Mijn kinderen hebben dekbedden, maar ze liggen er strak onder. Ze slapen als roosjes en voor hen is de buurt de wereld. De man van zes miljoen is er niet, maar ik hoop dat zij ook hun vroege jeugd onthouden. Nog steeds ken ik magische momenten. Een schoon bed, een warm huis en weekend. Veel meer is er niet nodig.

Ergens in 1970 zong Wim Sonneveld over het dorp. Een lied waarin hij zijn zorg kenbaar maakte over de nieuwe tijd, net wat u zegt. Ik vraag mij af wat hij van deze tijd gevonden zou hebben. Want soms verlang ik weer naar de tijd waarover Sonneveld bezorgd was. Het internetloze en gsm-loze tijdperk, waarvan ik me herinner dat het het een prima tijd was en waarin mensen in hun waarde werden gelaten. De wereld was nog wijd en emigreren stond gelijk aan een afscheid voor altijd. De zorgen waren kleiner en overzichtelijker. Mensen gingen nog niet massaal dood aan kanker, ze gingen gewoon als het hun tijd was. En de politiek werd nog bedreven door mensen tegen wie je opkeek.

Kortom, ik word oud en ik voel hetzelfde als Wim Sonneveld. De kans is groot dat over veertig jaar een klein jongetje van nu terugverlangt naar deze tijd, waarin je nog een vrije wil had, en als je dat wilde, je kon verstoppen zonder dat iemand wist waar je was. Naar de tijd toen het zelfmoordpercentage nog niet op 60% lag. De brainchip die iedereen bij zijn geboorte krijgt geimplanteerd vraagt wel veel van je stressbestendigheid. Goed, je kunt overal en altijd met iedereen over de hele wereld communiceren, er zijn geen vragen meer waarop je het antwoord niet weet, en iedereen krijgt dagelijks een afgemeten dosis dopamine en pijnstillers ingespoten, maar het voelt toch wel erg kunstmatig aan, dit leven.

Maar waar dit lied over ging…geen idee.

Een kleine twintig jaar geleden zagen mijn zaterdagavonden er anders uit dan nu. Nu zijn ze steeds hetzelfde, want daar hou ik van, hetzelfde. Zolang hetzelfde maar afwisselend genoeg is natuurlijk. Maar toen, ik kende Linda nog niet, er was nog geen internet, tenminste niet bij mij, en ik woonde net op mezelf. Elke zaterdag reed ik in mijn zwarte Peugeot 205 GTI naar Zwolle waar mijn broer en zijn toenmalige vriendin die nu zijn vrouw is, in een achterbuurt op een flat woonden. Meestal gingen we ’s middags even naar de stad, we deden boodschappen voor het avondeten, we huurden een video en dronken een biertje. Om een uur of twaalf scheurde ik naar huis, alle snelheidslimieten negerend, want ik dacht dat ik een coureur was. Wat ik ook was natuurlijk, alleen racete ik tegen ingebeelde rivalen. Die twintig minuten die ik er over deed waren magisch. De toerenteller die meer dan 5000 stond aan te wijzen, de vibraties en de herrie in de auto, de muziek van zelf samengestelde cassettebandjes, het snelheidsverschil waarmee ik andere auto’s inhaalde op de A50 en vooral de achteloosheid waarmee ik dat deed. Want daar ging het ook om, natuurlijk. Het was een mooie tijd.

Nu is het ook weer mooi. De kinderen in bed, een film aan, op de bank hangen en je af en toe bedenken hoe goed je het ook weer hebt. Eigenlijk zijn zaterdagavonden tijdloos. Het moet toch wel gek gaan wil ik ooit nog een hekel aan zaterdagavonden krijgen.

Ik maakte een opgave over het ijzeren-voorraadstelsel. Dat heb ik ooit wel gehad, maar het was toen meer een bedrijfseconomische benadering voor de grootte van de voorraad. De betekenis was mij een raadsel. Als je het fiscaal benadert vallen er ineens dingen op zijn plaats. Maar even ging ik in mijn geheugen terug naar de Meao, naar het moment dat ik een opgave over dat stelsel maakte. En dat deed ik zo overtuigend dat ik nu voor elk getal het f-teken plaatste in plaats van het €-teken.

Mijn inlevingsvermogen is prima, maar ik kan herinneringen soms niet van de huidige werkelijkheid onderscheiden. Daar moet je enorm mee oppassen. Voor mij is het bijvoorbeeld gevaarlijk om terug te denken aan de tijd dat ik nog in mijn bed plaste, nu toch alweer 20 jaar terug. En wat kan er allemaal nog meer misgaan? Honderden dingen. Stel dat ik me achter het stuur inbeeld dat ik veilig achterin de auto zit terwijl mijn vader stuurt? Levensgevaarlijke situaties kunnen er ontstaan. Wat dat betreft is het wel handig dat ik momenteel geen auto meer heb. Nee, zo’n inlevingsvermogen is een gevaarlijk wapen dat alleen onder deskundige begeleiding gebruikt mag worden. Straks ga ik nog gebeurtenissen door elkaar halen, dan is helemaal het hek van de dam. When I snap my fingers…

Dit is nu zo’n moment waarop je als man sterk in je schoenen moet staan. Kijk die verleidelijke lach en let op dat inspelen op mijn gemoed. Ze weten dat ik moeite heb hen te weerstaan en ze proberen me op Twitter te krijgen. En hun boodschap is uit het hart want ze zijn zelf ook van slag. De namen van Hans en Tammar schieten hen niet meer te binnen.

Even schoot het door me heen, Twitter. Maar toen hoorde ik de stem van Samuel L. Jackson in mijn hoofd.

The path of the righteous man is beset on all sides by the iniquities of the selfish and the tyranny of evil men. Blessed is he who, in the name of charity and good will, shepherds the weak through the valley of darkness, for he is truly his brother’s keeper and the finder of lost children. And I will strike down upon thee with great vengeance and furious anger those who would attempt to poison and destroy My brothers. And you will know My name is the Lord when I lay My vengeance upon thee.

Er was vroeger, in de jaren ’70, een razendspannende jeugdserie genaamd: “de zwarte pijl.” En ik herinner me er praktisch niks van, behalve dat het een spannende serie was en dat er een man, gehuld in het zwart en gezeten op een zwart paard, in voorkwam die zwarte pijlen afschoot. Ik weet niet meer of hij goed of slecht was maar in die jaren werd er geen tv-serie naar je vernoemd als je slecht was. Dus hij moet wel goed zijn geweest. En verder herinner ik me de televisie die in onze groen-witte kast stond, en dat mijn vader afstemde op deze serie en tegen mij zei dat “de zwarte pijl” begon.

Ik heb wel eens gegoogled naar deze serie maar zonder resultaat. Of ik fout googlede of te vroeg, ik zal het nooit weten. Maar feit is wel dat ik gisteren geattendeerd werd op een ‘hit’. De serie bestond echt! Ik heb hem niet verzonnen. Je kunt hem zelfs bestellen op dvd. Weliswaar in Engeland want hier is de serie kennelijk onbekend. De hoofdrolspeler, Simon Cuff, is ook geen hitkanon op google. Er bestaat niet eens een Wikipediapagina van hem. Op youtube nergens een fragment te vinden. Alleen van de Italiaanse versie uit de jaren ’60. Opvallend vond ik wel dat toen ik aan het zoeken was naar deze serie, die ik me alleen herinner door de woorden ‘de zwarte pijl’ die mijn vader uitsprak, ik uitkwam bij Louis Hayward, die de hoofdrol speelde in de verfilming, en die op dezelfde dag overleed als mijn vader. Maar goed, dat zou verder niemand opgevallen zijn.

Nou ja, voor de echte diehards heb ik toch een fragmentje gevonden. Het zwarte paard bleek achteraf wit. Maar zie dit fragment en beoordeel zelf hoe spannend dit geweest moet zijn voor het kind dat ik toen was.

Gisterenavond herleefden oude tijden. Gewoon hier achter mijn pc toen de overige gezinsleden al op één oor lagen werd ik via Hyves aangesproken door een klasgenote van de lagere school. Zij was mijn eerste verkering in een lange reeks van zeven, en we haalden herinneringen op, en hadden het over hoe het nu met ons ging. Onvermijdelijk kwam mijn verhuizing aan de orde en wat er gebeurd zou zijn als ik was blijven wonen in het dorp waar ik kind was. Dan was ik volgens haar met haar getrouwd. "Zeker," antwoordde ik, hoewel ik daar nog lang niet zo zeker van ben, maar dat is op dat moment het enige juiste antwoord om de magie van het moment niet te bezweren. Ik zei dat ik zo weer tien jaar zou willen zijn en weer in die lagere school zou willen binnenlopen. Zij vroeg of ik dan alles anders zou doen dan ik gedaan heb. Maar nee, dat niet. Het was alleen zo'n onbezorgde tijd hoewel ik mij wel herinner dat de moeder van een ander klasgenootje destijds zei dat dit de mooiste tijd uit mijn leven was, en ik daar heftig ontkennend op antwoordde, doelend op het feit dat ik school niet leuk vond. Maar dat was stoerdoenerij.

Terugkijkend denk ik dat die tijd de mooiste uit mijn leven was. Maar misschien is dat gewoon idealiseren? Als ik nu terugdenk aan de Meao dan krijg ik ook mooie herinneringen door, terwijl ik zeker weet dat het een ellendige tijd was. Eigenlijk vanaf mijn 15e tot mijn 23e was het een beroerde tijd. Daarna werd het langzaam beter. Ik verbaas me nu nog wel eens hoe leuk het zelfs op een doordeweekse ochtend kan zijn. Vroeger maakte ik me zorgen over wat de dag allemaal voor ellende voor me in petto had, (dat moest je dan juist kansen en uitdagingen noemen volgens mensen die ik nu graag belachelijk maak) maar dat is niet meer. Elke dag lijkt op de vorige en dat is fijn. Een spannend leven is net zoiets als een romantische contactadvertentie. Met strandwandeling, open haard, en een flesje wijn en dat soort onzin. Maar die worden altijd geschreven door mannen die lijken op het tegengestelde van Brad Pitt. Om gelukkig te worden moet je bepaalde dromen vooral niet najagen. Je moet ze in stand houden om erover te kunnen dromen, want als je ze hebt gerealiseerd, vallen ze tegen. De lotto moet je vooral niet winnen, erover dromen is veel mooier. Om één uur kwam het gesprek ten einde en om tien over één sliep ik. Vast wel met een glimlach.

Weet u wat ik nu een leuk vak vond op de Mavo? Duits! Wij kregen Duits van de heer Velders, een oud Oost-Duitse grenswachter die aan één oor doof was. En zijn andere oor hoorde ook niet als een vleermuis. Het leukste aan Duits vond ik dan ook het propjes schieten. Een balpen met afgezaagde loop diende als schiettuig, een nat propje erin en blazen maar in de richting van een klasgenoot. Uiteraard schoot die wel terug. Er was één les, waarbij de klas (het mannelijke gedeelte althans) in twee kampen was verdeeld en wij het Ardennenoffensief nog eens dunnetjes over deden. Dat meneer Velders die miljoenen propjes op de grond niet opviel, was mij een raadsel. Maar op een gegeven moment was ik het geschiet wel zat, en liet dat merken aan de tegenpartij, die echter van geen ophouden wist. Ik besloot dan ook om de tegenpartij aan te geven bij de leraar. Ik stak mijn vinger op en wachtte tot de leraar mij aansprak. Ondertussen hoorde ik afkeurend gehoon uit de andere helft van de klas komen. "Lafaard, wacht maar straks" en dat soort kreten. Maar ik liet mij niet chanteren, deze heerschappen waren er gloeiend bij, en daar zou ik voor zorgen.

"Ja, Mack, wat is er," vroeg meneer Velders. Ik wees naar het bord en vroeg wat daar nu precies stond. Toen hij zich omdraaide schoot ik snel een natte prop naar de leider van het andere kamp en bedankte daarna de leraar voor zijn toelichting.

In 1985, 1986 en 1997 was er een Elfstedentocht. Dat waren pas winters zou je denken. Ha! Helemaal niet! Wie van mijn lezers herinnert zich nog de barre winter van 1978/1979? Dat was pas een winter! Met sneeuwhoogten tot drie meter in het noorden des lands. Ik woonde in Brabant dus wij moesten het doen met een halve meter maar toch! Ik zie mijn vader nog naar de schuur klunen, elke stap die hij zette zakte hij tot aan zijn kniëen weg in de sneeuw. En de buurman met zijn Opel Rekord station en trekhaak, die alle jongetjes uit de buurt tegelijk met hun slee achter zijn auto bond en door de straten reed. Dat kon gewoon nog in die tijd. Brabanders waren zuinig op hun sneeuw en gingen dus niet gelijk de stoep schoon scheppen zodat er geen slee meer langs kon. En ik vergeet nog het belangrijkste: je kon schaatsen over de weg. Ja, je leest het goed, lezer onder de dertig, schaatsen over de weg. Een dikke laag ijzel lag er over Nederland en wij gingen op schaatsen naar school. Dat was nog eens een winter.

http://nedweer.nl/winter1979.htm

Meneer B. was mijn wiskundeleraar in Havo 4 en 5. Hij had in Zwitserland gestudeerd en dat moesten wij bijna dagelijks aanhoren. Een klein, autoritair en vrijgezel mannetje dat zichzelf enorm geweldig vond en hele vervelende humor had. Op een paar dingen na want als er een wesp in het lokaal vloog, sloeg hij het klassenboek open op vier oktober, en ging op wespenjacht. Soms duurde het tien minuten, maar aan het eind van de zomer zat het hele klassenboek op die datum vol met vier-oktobertjes zoals hij dat noemde.
Verder had-ie een oude Rover 3500 Vitesse met open dak, en hij kwam soms de straat in rijden met zijn hoofd uit het dak gestoken. En als het hoofd der school binnenkwam zei hij altijd respectloos: "Daar hebben we het opperhoofd."
De man geilde echter op de meisjes uit onze klas, (ik ook, maar ik was 16, hij 55) want hij maakte vaak dubbelzinnige opmerkingen. En hij klakte altijd zijn hakken tegen elkaar als hij iemand groette, en wij verdachten hem van extreemrechtse sympathieën.

Na de zomervakantie zat hij vol met stoere verhalen over het meisje dat hij in Tunesië had leren kennen. Hij had de hele vakantie met haar opgetrokken en hij had haar als cadeautje een klein radiootje gegeven, en daar was ze enorm blij mee. Maar het contact was nu verbroken vertelde hij lachend. Haha.

Toen ik twee jaar later informeerde naar meneer B. hoorde ik dat hij was overleden aan Aids. "Huh, was hij homo dan?" vroeg ik destijds. (1987)