Niets is wat het lijkt.

Laurent plaatste op Facebook een verborgen-camera filmpje over hoe mensen in het conservatieve Texas reageerden op een serveerster die op haar beurt onbeschoft reageerde op een homostel in haar restaurant. De serveerster en het homostel (en hun kinderen) waren allen acteurs, het ging om de reactie van de mensen in het restaurant. Dezelfde act werd ook in het progressieve New York opgevoerd. Wat bleek? De mensen in Texas spraken de serveerster aan en namen het op voor het homostel, en de mensen in New York bemoeiden zich er niet mee. Precies de reactie die je kon verwachten, al zou je denken van niet. In Texas is men conservatiever, en voor een groter gedeelte gelovig. Ondanks dat de bijbel gemeenschap tussen homo’s afkeurt zagen zij het homostel als medemensen en vonden zij het niet gerechtvaardigd hoe de serveerster reageerde. In New York, waar de religie van mindere invloed is, vonden de mensen het prima wat de serveerster deed, of misschien niet, maar ze grepen niet in, omdat ze meer met zichzelf bezig waren. Het beeld wat de media trachten te schetsen, namelijk dat in Texas alleen maar godsdienstwaanzinnige, racistische, homofobe mensen wonen, lijkt niet helemaal te kloppen. In New York waar ze progressief geacht worden te denken, knijpt men sneller een oogje toe. In Nederland geldt waarschijnlijk hetzelfde, een SGP’er komt er in het straatbeeld bekaaid vanaf, maar dat komt omdat ze voor de camera alleen gevraagd wordt naar een extreme wat als situatie. Soms weigert men ook het goede in een mens te zien als men een gekleurd beeld heeft van zijn herkomst.

Iets wat hier in de verte wel raakvlakken mee heeft, las ik zaterdag in de krant. Het ging over het wonder van de Joden in Denemarken in de oorlog. In Nederland wordt soms laatdunkend gedaan over het hoge aantal joden dat uit Nederland is weggevoerd, alsof we ze allemaal stuk voor stuk verraden hebben, terwijl er van de Deense joden er tussen de tien en de twintig zijn omgekomen. (Niet duizend, tussen de tien en twintig). Achteraf bleken het onvergelijkbare situaties, Nederland was bezet, Denemarken ook, maar milder. Nederland had 100.000 joden, Denemarken 6000. De Deense politie was niet onder Duitse controle en de opdracht tot jodenvervolging kwam daar pas een jaar later dan in Nederland. Ze zagen het daar wat beter aankomen en konden vluchten naar het Neutrale Zweden onder de ogen van de Duitsers die op dat moment nog niet ingrepen. Ik zal ongetwijfeld wat fouten in de feiten hebben gemaakt, want ik schrijf dit even uit de herinnering, maar de strekking klopt met het verhaal in de krant.

Er zijn overeenkomsten tussen deze twee gebeurtenissen. Ze hebben te maken met cynisme, vooroordelen en over één kam scheren. En daar moet een mens mee oppassen.

Het recht op de waarheid.

Een deel van het Eichmann dossier mag van de rechter door de Duitse geheime dienst BND geheim worden gehouden. Wat aan de ene kant een goede zaak is, want een geheime dienst die alle stukken openbaar moet maken, is belachelijk. Aan de andere kant, wij willen weten wat erin staat. De rechter heeft geoordeeld dat het in het belang is van de Bondsrepubliek dat de stukken geheim blijven. Tja, maar moeten we dit zomaar pikken? Is dit niet een wezenlijk onderdeel van de geschiedenis waarvan iedereen het recht heeft te weten wat zich daarin bevindt? Eichmann was geen lieverdje, zoveel is duidelijk. In Israel is hij uiteindelijk opgehangen, wegens schuld aan het vermoorden van miljoenen mensen. Kom je er nog genadig vanaf, vind ik. Voor hetzelfde geld had je voor elke moord levenslang gekregen, dan zou je gauw een miljard jaar opgesloten zitten.

Maar wat willen de rechters ons onthouden? Wat zou het kunnen zijn dat de Bondsrepubliek schade toebrengt? Waarom is het in dat geval niet vernietigd? Ik kan gissen, maar dat heeft weinig zin. Gelukkig is er nog de Duitse boulevard krant Bild dat tegen de uitspraak in hoger beroep wil gaan. Recht op de waarheid, dat willen ze bij Bild. Waarschijnlijk is het slechts een economisch belang, maar dat moet dan maar even. Uiteindelijk is alles economisch belang en kun je het grootste principe nog met geld onderuit krijgen. Geld is een geweldige uitvinding, hebzucht is wat minder. Maar hebzucht gaat ons dan nu misschien opleveren dat we een bepaalde geschiedenis misschien gedeeltelijk moeten herzien. Maar als het landsbelang in gevaar is, kunnen we een rechter ook wel omkopen toch? En anders stel ik de annexatie van Duitsland door het Koninkrijk der Nederlanden voor, als het echt niet verder meer kan met de BRD. Wij kunnen wel wat levensruimte gebruiken. En we krijgen er 80 miljoen vrienden bij die echter wel allemaal een Nederlandse inburgeringscursus zullen moeten volgen. En als ze niet slagen, dan gaan ze maar terug naar waar ze vandaan kwamen. Maar ja, daar zullen we ook niet achter komen als het Eichmann dossier geheim blijft. Geschiedenis is best grappig. We denken zeker te weten dat het zo is gebeurd is, maar er is een klein aantal mensen op de wereld dat weet dat het anders zit.

’s Mans trots.

Autowassen op straat moet worden ontmoedigd, las ik op nu.nl. Dat heeft te maken met schadelijke stoffen die op die manier in het riool terecht komen. Prima, maar waar moet ik het dan doen? Moet ik de auto eerst door de schuifpui naar binnen rijden? Wat een absolute onzin zeg. Autowassen op straat is zo oud als de weg naar Rome en daar dient men vanaf te blijven. Zie het als het recht om een wapen te bezitten in Amerika en het recht om 300 km/u te rijden in Duitsland. Wij hebben autowassen op straat. Nou ja, al die anderen hebben het ook, behalve in Afrikaanse binnenlanden waar ze geen straten hebben. Maar autowassen op straat, de trots van de man, de kans om zijn bolide te ontdoen van vuil en blubber, en hem wederom te doen glanzen, hem met een waslaagje in te masseren zodat regendruppels zich niet meer aan zijn bolide kunnen hechten, dat recht zou hem ontnomen worden? De brave huisvader op rubberlaarzen, gewapend met emmer en spons, misschien wel bezig met de auto van zijn vrouw, die zou uit het dorpse straatbeeld moeten verdwijnen? Aanmenooitniet!

Toen ik verder las zag ik dat de Bovag zich hier sterk voor wil maken. De Bovag, branchevereniging voor garagehouders en autowasbedrijven. Ah! Nu begreep ik het. Nou prima, als de autowasbedrijven dan zorgen dat ik gratis mijn auto kan komen wassen in hun wasstraat, dan ben ik hun man. Het gaat ze immers om het milieu, dus dan willen ze daar vast aan meewerken. Eventueel wil ik een kleine bijdrage leveren voor verbruikt water.

Voorzichtige poging tot een logje.

De afgelopen twee weken was ik veel bezig met dat waar bijna heel Nederland zich mee bezig hield, de verdwijning van de broertjes. Maar daar is zojuist alles al wat ik er nog over wilde zeggen prachtig verwoord door Jolie, en ik sluit me er geheel bij aan.

Er staat een kat voor het zolderraam te mauwen dat ze naar binnen wil, maar ik doe het raam niet open. Als het de rode was geweest had ik opengedaan, maar het is de grijze. De kleine grijze die nog wel eens een prooi vangt en er mee naar binnen komt. De kleine grijze die wel Sophie heet, maar niet luistert naar die naam. De kleine grijze die hier tien jaar geleden ineens in een doos op tafel stond, door Linda neergezet zonder overleg en die er nu nog rondloopt. Die vroeger door Mack de echte werd afgestraft als ze mauwde, hij beukte haar onder de kast waar ze eigenlijk amper onder paste, maar dat was de tijd dat de verhoudingen nog klopten. Hond was de baas over de kat en zo leerde je het vroeger ook. Altijd zat de hond achter de kat aan en altijd vluchtte de angstige kat. Nooit werd er verteld dat de werkelijkheid bijna omgekeerd is. Het is nog net niet zo dat katten honden najagen, maar de meeste katten zetten een hoge rug op en krijgen een dikke staart maar lopen niet weg. En de hond die er met veel bravoure op af was gevlogen, wist zich geen houding te geven en bleef er maar wat op afstand naar staan blaffen. Blaffende honden bijten niet. Honden associeerde ik altijd met mannen, katten met vrouwen.

Inmiddels kloppen er heel wat meer dingen niet die je vroeger leerde. Of je ze nu zo expliciet leerde of dat het het beeld was wat je als kind ontwikkelde, ik weet het niet, maar de werkelijkheid is allemaal wat minder romantisch dan vroeger. Aan alle stoelpoten wordt gezaagd, zelfs aan die van de allerhoogste. Cynisme viert hoogtij, de duivel bedient zich eenmaal van keigoeie marketing. Vandaag heb ik ternauwernood een collega kunnen bekeren die het had over het programma van Menno Buch in de bajes. Een pedofiel uitspraken ontlokken die voor de hand liggen en vervolgens de moraalridder gaan uithangen terwijl je zelf rijk bent geworden in de porno-industrie…gadverdamme. Spuug. Tuf. Zelfs daar trappen massaal mensen in. Ze zou niet meer kijken. Ik heb weer een bijdrage geleverd aan de maatschappij.

Zwerfvuil

Ik gooi er nog maar een soortgelijk ellendig logje als het vorige tegenaan. Ook oud nieuws over de verhuftering maar als je het verhaal uit de eerste hand hoort, zakt plaatsvervangend je broek af en vraag je je af in wat voor vreemde maatschappij we leven. Een docente ziet zichzelf haar pensioen niet halen in deze functie, terwijl ze vijf jaar geleden daar nog positiever over dacht. Maar haar gezag wordt aan alle kanten ondermijnd, dus wat moet je dan nog? Het gaat over de regel dat er geen mobieltjes in de klas worden getolereerd, en mobieltjes zijn tegenwoordig na het hart het belangrijkste orgaan van de mens. De meeste leerlingen leveren hem voor de les nog gewoon in, maar een toenemend aantal maakt stennis. Als de docente er iets van zegt en het kind niet toelaat tot de klas, staat een uurtje later de vader onaangekondigd en op hoge poten voor de deur om verhaal te halen. Hoe ze het in haar hoofd haalt om zijn zoon geen les te geven? De zaak escaleert en komt tot bij de manager van de docente. Die ondermijnt het gezag om zelf van het probleem af te zijn en staat een uitzondering toe. Het kind moet terug in de les, met mobieltje, het provoceert de docente en voelt zich een hele bink. Het is één schrijnend voorbeeld van een stuk of drie agressie verhalen die ik vandaag van haar hoorde.

Het begint bij de vader die zijn zoon vergat op te voeden. De zoon is een egoïstisch stuk ellende, maar de manager spant toch wel de kroon. De leerling is klant, en negatieve publiciteit moet te allen tijde voorkomen worden. Ondertussen wordt de docente op Facebook te kakken gezet door een clubje verwekkers, want ouders kun je ze toch met goed fatsoen niet meer noemen. Misschien bent u wel net zo verontwaardigd als ik, en snapt u ook niet waarom het jong niet in zijn kladden wordt gegrepen en met een lange zwieper als een bowlingbal over de hal wordt gegooid? Dat schijnt niet te mogen.

Waar dit heen moet, ik weet het niet. Er is iets fundamenteel fout, en iedereen snapt wat dat is. Het is als een stokslag die afgeweerd wordt met het gezicht, in plaats van de aanvaller te blokken bij zijn onderarm. Het erge is, dat dit niet een op zichzelf staand voorval is. Waarom treedt niemand op tegen kind, vader en manager? Het is kennelijk zover gekomen, dus moet het ook weer opgelost worden. Ik zie wel manieren, maar dat vergt moed, beleid, trouw en verstand, maar er mag ook weer niet te lang over worden nagedacht, omdat het woekert. Zwerfvuil, werd het genoemd door Ximaar. Dat moet je opruimen voordat het meer wordt.

Tegenlicht en de belastingparadijzen

Ik weet niet wat er daarnet met me gebeurde toen ik Tegenlicht zat te kijken, maar het was alsof er een deel van de wereld instortte. Iets wat ik altijd liever ontkend heb werd weinig verhullend de huiskamer in geramd, kan ik wel zeggen. Het ging over de belastingontwijking van grote multinationals. Ik heb mijzelf altijd voor gehouden dat de mens van nature goed is, en dat er een klein deel slecht is. Er schijnt een groep van 10 miljoen mensen te zijn die alleen geïnteresseerd is in eigen rijkdom. Ongelukkigerwijs zitten deze mensen aan de top van de economische ladder en hebben de touwtjes van de wereld in handen. Er worden belastingconstructies bedacht die zo moeilijk te doorgronden zijn, dat ze legaal lijken, maar dat in feite niet zijn. Schokkend vond ik dat Nederland een belangrijke schakel is in de constructie zodat veel Amerikaanse bedrijven zich hier vestigen, tenminste fiscaal, en met de Nederlandse belastingdienst handjeklap doen. Die belastingdienst die achter de inkomsten van de gewone burger aanzit en hem in de gevangenis zet als hij de boel bedriegt. Nu is het laatste wat ik wil doen de gewone burger aanmoedigen om de belasting te ontduiken, maar feit is wel dat als de grote multinationals een normaal tarief zouden betalen, de gewone burger helemaal de noodzaak niet zou voelen om de belasting te ontduiken.

Het was werkelijk schandalig wat ik zag. Ontwikkelingslanden geven bedrijven die zich daar vestigen een belastingvrijstelling van tien jaar, om multinationals te lokken en om ze de tijd te geven zich te vestigen, daarna moeten ze belasting gaan betalen. Nadat de multinational het land heeft uitgebuit, de grondstoffen uit de grond heeft getrokken en de tien jaar heeft laten verstrijken, verdwijnen ze weer en doen hetzelfde kunstje in een ander land. In Nederland hebben we daar de zogenaamde conserverende aanslag voor uitgevonden om zoiets tegen te gaan, maar het gaat even om het principe. Bedrijven zetten de prachtigste verhalen op hun website over wat ze allemaal wel niet doen voor de wereld, maar bijvoorbeeld Apple betaalt slechts 1,9% belasting over wat ze in het buitenland verdiend hebben, een slordige 10 miljard per jaar. De belastingparadijzen worden in stand gehouden door accountants, banken en advocaten, en de miljardairs die hun belasting ontwijken leven als criminelen, en zijn dagelijks bezig hun sporen uit te wissen.

Ik wist niet dat het zo beroerd gesteld was met de mensheid. Een van de geïnterviewde accountants noemde het terecht een gevaar voor de democratie. De miljarden die in Cyprus gestoken worden zijn vooral om de vermogens te redden van rijke Russen die er de oorzaak van zijn dat de bankensector daar op omvallen staat. Het is de wereld op zijn kop en we kunnen er niks aan doen omdat de hebzucht in de mens woekert en als het er eenmaal zit is het te laat. Een onderzoeksrechter zei dat het alleen op te lossen was als de bevolking in opstand zou komen tegen dergelijke multinationals, iets waar ze op hoopte. Maar waarvan ik weet dat het niet gebeurt, want dan moeten mensen de producten van dergelijke bedrijven boycotten en dat zou betekenen dat we het zonder tablet of smartPhone moesten doen.

Inmiddels ben ik een beetje bekomen van de schrik, en ergens wist ik dit wel, alleen wilde ik er nooit te diep over nadenken. Onze belastingwetten zitten goed in elkaar, maar wat heb je daaraan als de belastingdienst afspraken buiten die wetten om maakt? Ik zit nu met het gevoel dat ik een marionet ben die precies doet wat die groep van tien miljoen mij voorschrijft, zonder dat ik het weet. Wie kan ons nu nog helpen?

Zwavelstokjes

’s Avonds lees ik momenteel voor uit een sprookjesboek. Vanavond koos Hans het sprookje van het meisje met de zwavelstokjes. Ik had geen idee. Net als bij het meisje met de eierstokjes, de parodie van Herman Finkers, klonk de titel bekend maar kon ik niks vertellen over de inhoud. Nu wel. Het meisje met de zwavelstokjes is het droevigste sprookje dat ik ooit heb gelezen, en het droevige einde zag ik ook niet aankomen. Als niet toevallig het sprookje daarna bij het programma twee voor twaalf werd genoemd, had ik er nu niks over geschreven. Maar dat gebeurde wel, dus voilá.

Het blijkt hier te gaan om een protestsprookje van H.C. Andersen tegen het aan hun lot overlaten van de armen. Het meisje had niks, geen schoenen, geen jas, geen moeder, alleen een zuipende, scheldende vader. Ze probeert zwavelstokjes te verkopen maar niemand koopt op die betreffende koude dag. Naar huis durft ze niet want dan zal haar vader boos zijn omdat ze niks verkocht. Om zich zelf te warmen steekt ze een zwavelstokje aan en krijgt een visioen van een warme kachel. Ze steekt er nog één aan en krijgt een visioen van eten. Uiteindelijk steekt ze ze allemaal aan en ze ziet haar overleden grootmoeder die haar glimlachend wenkt. Het meisje smeekt of ze met haar oma mee mag en haar oma neemt haar mee naar een warme plek waar ze geen honger en kou meer lijdt. De volgende dag vinden mensen het meisje dood in de sneeuw. Een glimlach om haar mond. Bam! Droeviger had ik het zelf niet kunnen verzinnen. Hans was slechts teleurgesteld dat het verhaaltje afgelopen was en informeerde gelijk naar het verhaal op de volgende bladzijde: Ali B. en de veertig rovers.

In Nederland kennen we intussen andere problemen, maar in andere landen is het verhaal misschien nog wel actueel. Hier zou het land op zijn kop staan als zoiets zou gebeuren. We zouden het een week later weer vergeten zijn, maar toch. De verzorgingsstaat heeft zijn intrede gedaan en onze verantwoordelijkheid voor de armen overgenomen. Nu er aan de stoelpoten van de verzorgingsstaat gezaagd wordt, moeten we misschien zelf weer ouderwets gaan verzorgen. Misschien zou links wat minder hard zagen dan rechts, maar dat er gezaagd wordt is geen pesterij, maar een poging tot reparatie van wat kapot is gemaakt door inhalige beleggers. Hans Christaan Andersen noemde ze met een vooruitziende blik: de mensen die geen zwavelstokjes kochten en die het meisje aan haar lot overlieten. Om het leed enigszins te verzachten gaf hij het meisje een glimlach toen ze stierf. Ze mocht met haar oma mee. Omdat veel mensen tegenwoordig ernstig twijfelen of je wel met je oma mee mag als je sterft, is het voor de gemoedsrust misschien goed om vooral wel zwavelstokjes te kopen. Misschien had Andersen het niet moeten doen, van die glimlach. Voor het shockeffect. Koud, kil, honger, niet naar omkijken, geen visioen, ellende, dood, klaar. Maar dan was het geen sprookje, maar een verhaal. Dat werd een paar jaar later in Frankrijk geschreven en heette Remi, alleen op de wereld.

Het braafste jongetje van de klas.

Sinds kort is er openbaarheid over het declaratiegedrag van politici. Het is Nederland op zijn smalst. Wie dit verzonnen heeft, ik weet het niet, maar er wordt een A4-tje vol getypte tekst aan toegevoegd om een lunch van € 25,- te verklaren. Het is werkelijk lachwekkend, vooral de kop van de Telegraaf daarover. Met schreeuwende chocoladeletters daagde de Telegraaf de ministeries uit openheid van zaken te geven. Alsof we hier godsamme in Italië leven. Gevolg van deze openbaarheid is dat er lang gewerkt wordt om de kosten nog te verhogen met het loon van degenen die de bonnetjes met toelichting op internet zetten. Wat er precies wordt gegeten wordt overigens zorgvuldig doorgekrast, zodat alleen zichtbaar blijft waar er gegeten is, en wat het kostte. Het meest interessante blijft dus verborgen.

Het meest schokkende dat er is gevonden, was een declaratie van een gestolen zonnebril door ene W. Bos in 2008. Nou moe! Dat Sharon Dijksma een vliegticket naar Berlijn boekt voor € 601,20 vindt niemand een probleem. Moet u eens googelen wat een vliegticket naar Berlijn tegenwoordig kost. Doe dáár dan iets aan. Daarbij, ministers schijnen een vaste kostenvergoeding van honderden euro’s per maand te hebben, dus een lunch declareren zou ik niet toestaan, als ik het voor het zeggen had. Betaal maar lekker zelf, of doe afstand van je onkostenvergoeding. Waarom ben ik eigenlijk niet de baas van de ministeries?

Nou ja, als u het leuk vindt, hier kunt u snuffelen in de boekhouding van de ministeries.

Vroeger was alles beter.

Regelmatig heb ik het tegen mijn kinderen over vroeger. Ik vertel ze hoe wij het vroeger hadden, net zoals mijn ouders vertelden dat ze ondraaglijk meer leden dan ik als kind. Mijn kinderen zullen later tegen hun kinderen ook vertellen hoe slecht ze het hadden. Zo hoort dat nu eenmaal en als je er niet aan mee doet hou je jezelf voor de gek. Linda zucht meestal als ik het woord vroeger gebruik, en ik schiet meestal in de lach. Want ja, het is waar, ik praat in termen van dat vroeger alles zwaarder en dus beter was.

Had je pijn in je rug, ging je naar de dokter en kreeg je een briefje waarop stond dat je nooit meer hoefde te werken met behoud van een dikke uitkering. Had je medicijnen nodig, ging je naar de apotheek, je nam het spul mee en je zag nooit meer iets terug van de financiële afhandeling. Op school had je leraren die uitsluitend lesgaven en op één of andere manier waren de lokalen altijd schoon zonder dat daar ouders aan te pas kwamen. Als je 150 reed kreeg je een bekeuring van een paar tientjes in plaats van dat er een aanslag op je budget werd gepleegd. Je had ook veel meer ruimte om 150 te rijden. Je kon op een bepaalde leeftijd met pensioen en je geld stond veilig op de bank. Pensioenfondsen keerden ook echt uit wat ze beloofden. Mensen die op tv kwamen konden ook écht wat. De muziek was beter. Op het journaal kwam nieuws, en mensen noemden het daarom ook “het nieuws”.

Het doet me denken aan de man die kwam solliciteren en vertelde over de enorm goede primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden bij z’n huidige werkgever. Auto en telefoon van de zaak, 30 vakantiedagen, 2 extra maanden, bonussen… Waarom hij er dan wegging, vroeg de nieuwe werkgever? Omdat het bedrijf failliet ging. Tja, zo staat de BV Nederland ervoor ben ik bang. Nergens is meer geld voor dus wordt aan alle verworven rechten geknaagd. Ik ben niet in de positie om te klagen, maar neem wel waar dat er iets te royaal is geleefd in het verleden. De opmerking dat vroeger alles beter was, geldt waarschijnlijk alleen voor de periode 1946-1980. Fijn dat ik daarvan in elk geval een deel heb meegemaakt.

Visie

Tijden veranderen. In mijn huidige werk heb ik veel te maken met Engelse commerciële termen. Tien jaar geleden zou ik elke term vertaald hebben naar het Nederlands, maar nu is de overmacht te groot en het zit teveel in de cultuur van dit bedrijf. Zo weet ik nu een beetje van leads, opportunities, prospects, QBR’s en meer van die meuk. Ik heb nog een lange weg te gaan eer ik alles begrijp en op niveau mee kan praten. Maar ik hoor het glimlachend aan en als ik iets niet begrijp, vraag ik het. Tot nu toe zijn het allemaal kinderlijk eenvoudige begrippen. Als het al begrippen zijn, want toen die termen nog niet bestonden werd er ook gewoon winst gemaakt. Meetings, ook zoiets. Ik onderga ze gelaten, protesteer zelden, maar ik hang nog steeds dezelfde mening aan die ik altijd aanhing: overbodig tijdverdrijf en oeverloos gezwam. Laatst zei iemand in een meeting dat we allemaal wel wisten waarin wij ons als bedrijf onderscheidden. Eerlijk gezegd had ik het antwoord niet direct paraat, dus ik vroeg het nog maar even. Het antwoord was dat het onderscheid ten opzichte van de concurrentie steeds minder duidelijk werd. Waarmee volgens mij maar gezegd is dat het een nutteloze opmerking was. Geeft niks hoor, het is eenmaal zo, maar ik kan me in mijn ruim twintigjarige carrière geen vergadering herinneren waarvan ik achteraf dacht: zo, da’s maar goed dat ik die niet gemist heb.

Het enige positieve van meetings (vergadering is écht niet meer van deze tijd) is dat het de onderlinge sfeer ten goede kan komen. Maar, denk ik dan, stuur even een kort mailtje in het rond met twee hoofdpunten en ga een dagje survivallen op de Veluwe. Ook goed voor de werksfeer. De werksfeer is wel uiterst belangrijk, dat zie ik inmiddels wel in. Vroeger hing ik toch meer het idee aan dat je op een dag binnenkwam, veertig jaar achter hetzelfde bureau bleef zitten, op de dag van je pensionering zou je niet voor vijven stoppen om vervolgens je collega’s een hand te geven en tot ziens te zeggen. Dat werkte altijd prima, maar ja, tijden veranderen.

Nee, ik ben weer aan het studeren. Dit maal niet uit boeken maar uit de praktijk. Ik studeer Engelse commerciële termen. Op een gegeven moment zal ik weer precies begrijpen wat er tijdens een meeting gezegd wordt, en zal ik aan het eind alles even kort kunnen samenvatten in het Nederlands. Om het voor iedereen, maar vooral voor mij begrijpelijk te houden. En om geen mensen te laten ontsporen in hun spraakwaterval. Dat ze zelf ook geen termen door elkaar gaan halen, want het is natuurlijk allemaal al ingewikkeld genoeg. Soms krijg ik van de verkoper lachend een klap op mijn schouder. Dan zegt hij: je bent ook zo lekker gewoon gebleven hè?