Categorie: Mack is maatschappij-kritisch

Regelmatig heb ik het tegen mijn kinderen over vroeger. Ik vertel ze hoe wij het vroeger hadden, net zoals mijn ouders vertelden dat ze ondraaglijk meer leden dan ik als kind. Mijn kinderen zullen later tegen hun kinderen ook vertellen hoe slecht ze het hadden. Zo hoort dat nu eenmaal en als je er niet aan mee doet hou je jezelf voor de gek. Linda zucht meestal als ik het woord vroeger gebruik, en ik schiet meestal in de lach. Want ja, het is waar, ik praat in termen van dat vroeger alles zwaarder en dus beter was.

Had je pijn in je rug, ging je naar de dokter en kreeg je een briefje waarop stond dat je nooit meer hoefde te werken met behoud van een dikke uitkering. Had je medicijnen nodig, ging je naar de apotheek, je nam het spul mee en je zag nooit meer iets terug van de financiële afhandeling. Op school had je leraren die uitsluitend lesgaven en op één of andere manier waren de lokalen altijd schoon zonder dat daar ouders aan te pas kwamen. Als je 150 reed kreeg je een bekeuring van een paar tientjes in plaats van dat er een aanslag op je budget werd gepleegd. Je had ook veel meer ruimte om 150 te rijden. Je kon op een bepaalde leeftijd met pensioen en je geld stond veilig op de bank. Pensioenfondsen keerden ook echt uit wat ze beloofden. Mensen die op tv kwamen konden ook écht wat. De muziek was beter. Op het journaal kwam nieuws, en mensen noemden het daarom ook “het nieuws”.

Het doet me denken aan de man die kwam solliciteren en vertelde over de enorm goede primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden bij z’n huidige werkgever. Auto en telefoon van de zaak, 30 vakantiedagen, 2 extra maanden, bonussen… Waarom hij er dan wegging, vroeg de nieuwe werkgever? Omdat het bedrijf failliet ging. Tja, zo staat de BV Nederland ervoor ben ik bang. Nergens is meer geld voor dus wordt aan alle verworven rechten geknaagd. Ik ben niet in de positie om te klagen, maar neem wel waar dat er iets te royaal is geleefd in het verleden. De opmerking dat vroeger alles beter was, geldt waarschijnlijk alleen voor de periode 1946-1980. Fijn dat ik daarvan in elk geval een deel heb meegemaakt.

Tijden veranderen. In mijn huidige werk heb ik veel te maken met Engelse commerciële termen. Tien jaar geleden zou ik elke term vertaald hebben naar het Nederlands, maar nu is de overmacht te groot en het zit teveel in de cultuur van dit bedrijf. Zo weet ik nu een beetje van leads, opportunities, prospects, QBR’s en meer van die meuk. Ik heb nog een lange weg te gaan eer ik alles begrijp en op niveau mee kan praten. Maar ik hoor het glimlachend aan en als ik iets niet begrijp, vraag ik het. Tot nu toe zijn het allemaal kinderlijk eenvoudige begrippen. Als het al begrippen zijn, want toen die termen nog niet bestonden werd er ook gewoon winst gemaakt. Meetings, ook zoiets. Ik onderga ze gelaten, protesteer zelden, maar ik hang nog steeds dezelfde mening aan die ik altijd aanhing: overbodig tijdverdrijf en oeverloos gezwam. Laatst zei iemand in een meeting dat we allemaal wel wisten waarin wij ons als bedrijf onderscheidden. Eerlijk gezegd had ik het antwoord niet direct paraat, dus ik vroeg het nog maar even. Het antwoord was dat het onderscheid ten opzichte van de concurrentie steeds minder duidelijk werd. Waarmee volgens mij maar gezegd is dat het een nutteloze opmerking was. Geeft niks hoor, het is eenmaal zo, maar ik kan me in mijn ruim twintigjarige carrière geen vergadering herinneren waarvan ik achteraf dacht: zo, da’s maar goed dat ik die niet gemist heb.

Het enige positieve van meetings (vergadering is écht niet meer van deze tijd) is dat het de onderlinge sfeer ten goede kan komen. Maar, denk ik dan, stuur even een kort mailtje in het rond met twee hoofdpunten en ga een dagje survivallen op de Veluwe. Ook goed voor de werksfeer. De werksfeer is wel uiterst belangrijk, dat zie ik inmiddels wel in. Vroeger hing ik toch meer het idee aan dat je op een dag binnenkwam, veertig jaar achter hetzelfde bureau bleef zitten, op de dag van je pensionering zou je niet voor vijven stoppen om vervolgens je collega’s een hand te geven en tot ziens te zeggen. Dat werkte altijd prima, maar ja, tijden veranderen.

Nee, ik ben weer aan het studeren. Dit maal niet uit boeken maar uit de praktijk. Ik studeer Engelse commerciële termen. Op een gegeven moment zal ik weer precies begrijpen wat er tijdens een meeting gezegd wordt, en zal ik aan het eind alles even kort kunnen samenvatten in het Nederlands. Om het voor iedereen, maar vooral voor mij begrijpelijk te houden. En om geen mensen te laten ontsporen in hun spraakwaterval. Dat ze zelf ook geen termen door elkaar gaan halen, want het is natuurlijk allemaal al ingewikkeld genoeg. Soms krijg ik van de verkoper lachend een klap op mijn schouder. Dan zegt hij: je bent ook zo lekker gewoon gebleven hè?

Op de Mavo had iemand eens een blote vrouw op het raam getekend. Wij vonden dat grappig, maar de leraar niet. Het hoofd van de school werd er bij gehaald en niemand wilde de dader verlinken. Dus gebruikte het schoolhoofd een onorthodoxe opsporingsmethode en bestempelde alle jongens, niet de meisjes, tot verdachte. Iedereen werd aan een persoonlijk verhoor onderworpen en ik werd niet geloofd op mijn blauwe ogen toen ik zei dat ik het niet had gedaan. Dat ging enorm tegen mijn rechtsgevoel in. Uiteindelijk toen er collectieve straf voor alle jongens dreigde, gaf de dader zichzelf aan en werd hij een paar dagen geschorst.

Hoewel ik heel goed besef dat het voor de ouders van Marianne Vaatstra heel veel betekent dat de waarschijnlijke dader nu is gepakt, heb ik het toch wat moeilijk met de gebruikte opsporingsmethode. Zeker als Ivo Opstelten zich ermee gaat bemoeien en als er geluiden klinken als dat iedere Nederlander preventief DNA zou moeten afstaan om zo in het vervolg misdrijven te kunnen oplossen. Het meest gebruikte argument voor de aanleg van zo’n databank is dat als je niets te verbergen hebt, je er ook niet op tegen kunt zijn. En dat is dus niet waar, want ik heb niets te verbergen en ik ben er toch op tegen. Ik vind namelijk niet dat de overheid er bij voorbaat vanuit mag gaan dat elke inwoner ooit eens een misdrijf zou kunnen gaan plegen. Zolang er geen redelijke verdenking tegen je is, vind ik niet dat de overheid opsporingsmethodes mag toepassen op haar burgers. Andersom vind ik dat de burger vrij moet zijn in zijn beslissing of hij goed of kwaad gaat bedrijven, en niet dat hij bij voorbaat kansloos gelaten wordt in de keuze een misdadiger te worden. Tot in het uiterste door redenerend zou de overheid ook kunnen besluiten al haar burgers preventief gevangen te zetten om te voorkomen dat iemand het in zijn hoofd haalt om een misdrijf te plegen. Om deze reden ben ik ook tegen trajectcontroles. Het doet mij denken aan de voormalige DDR en tegen zo’n staatsvorm moet ik me verzetten. Ja, maar Mack, als het jouw dochter betrof dan? Ja, dan ook niet. Persoonlijk betrokken zijn kan niet betekenen dat het standpunt ineens wijzigt, anders was het eerste standpunt niet goed. Ik vind ook niet dat een verdachte van een misdrijf tegen een familielid van mij zwaarder gestraft zou moeten worden dan een verdachte van een misdrijf tegen een mij volslagen onbekende. Het rechtssysteem is het rechtssysteem en moet voor iedereen gelijk zijn.

Natuurlijk is dit een moeilijk punt. De vader van Marianne wil van de dader persoonlijk horen waarom hij tot zijn daad is gekomen en waarom hij zijn dochter dit heeft aangedaan. Dat vind ik een dapper standpunt en heel wat redelijker klinken dan het meteen eisen van de doodstraf op persoonlijke titel. Misschien is mijn redenering niet plausibel en maak ik geen goed punt. Dan kunt u mij daarvan proberen te overtuigen en zal ik mij neerleggen bij trajectcontroles, DNA-databanken en het preventief gevangen zetten van de hele bevolking. Misschien dat we dan ook een effectieve opsporingsmethode kunnen bedenken voor de wat lichtere vergrijpen, die door 80% van de bevolking gepleegd worden. Ik denk dan aan belasting- en sociale verzekeringsfraude, zwartwerken en verzekeringsfraude. Maar liever hoor ik natuurlijk dat ik wel een goed punt heb. Maar ik laat u daar volledig vrij in en ik kom niet met een knuppel bij u op bezoek. Dat u zich niet gehinderd voelt in het geven van uw mening.

Het regeerakkoord is er, als het door de eerste kamer komt kunnen Rutte c.s. aan de slag. Natuurlijk zijn de betrokkenen trots en vindt de oppositie het niks, maar dat is nog nooit anders geweest. Er wordt van ons wederom een offer gevraagd, en wel € 1000,- per Nederlander in een jaar of vijf. Valt op zich mee te leven, en Rutte c.s. hebben het zo gedaan dat de zwaarste lasten bij de sterkste schouders komen te liggen. Lijkt me prima. Maar waarom moeten wij eigenlijk dat offer brengen? Hoeveel offers zijn er in het verleden al niet gebracht? Wij moeten het offer brengen vanwege de krediet,- schulden-, banken,- en economische crisis. Komt allemaal op hetzelfde neer, en met de beschuldigende vinger kunnen we wijzen naar een paar rijke witte boorden die zichzelf nog rijker wilden maken en de hele economie in de recessie joegen. Dat is het verhaal. Maar ik geloof het niet.

Want hoe kon het nou zijn dat vroeger zo ongeveer alles kon? Je kon met 58 stoppen met werken, soms eerder, je kon net zo vaak naar de fysiotherapeut als je wilde, alle ziektekosten werden zo’n beetje vergoed, je kon lang ziek thuis blijven van je werk, je kon studeren zolang je wilde, de WW keerde jarenlang uit, er waren subsidies, er was geld voor schone kunsten, de overheid betaalde mee aan ons pensioen en aan onze hypotheek, en daarbij was ongeveer alles aftrekbaar van de belasting. Het kon niet op. Hoe kon dit, en waarom kan het nu niet meer? Mij lijkt het simpel, het kon toen ook niet, maar er werd niet vooruit gedacht. De voet waarop we leefden, was gegroeid van maat 39 in de jaren ’50 naar 48 in de jaren ’70. Het was een piramidespel. Zo’n spel waar de overheid ons voor waarschuwt. Nu betalen we de rekening.

Ik zat eens even mee te denken met het kabinet over de aanschaf van de JSF. Er is steeds minder geld, en steeds meer stemmen gaan op die zeggen dat het zonde van het geld is. Maar is dat wel zo? Ik vind wel dat een zichzelf respecterend land behoorlijk wat straaljagers behoort te hebben. Nederland kan momenteel dus wel met wat minder af, maar in de toekomst, als het zichzelf weer gaat respecteren, moeten we er wel een stuk of 100 hebben vind ik. Als een gemiddeld gezin tijdens haar bestaan toch 1,1 miljoen euro belasting betaalt, moeten een paar straaljagers er makkelijk af kunnen. De JSF schijnt dingen te kunnen die een Saab of een F16 niet kan. Ik geloof het gelijk, in het verleden gebruikte de politie ook drogredenen om de Porsche 911 aan te schaffen. Hij kon namelijk door zijn achterin geplaatste motor lang op de vluchtstrook achteruit rijden zonder te overhitten. In werkelijkheid vonden de politiemannen het natuurlijk gewoon een leuk speeltje om de hele dag in rond te scheuren. En het intimideerde ook wel, moet ik zeggen. Soms zie ik een VW Polo politieauto met één zwaailicht midden op het dak rijden en dan vraag ik me af waar het heen moet met de rechtsorde. Je kunt zo’n Tonka toch onmogelijk serieus nemen?

Iets dergelijks speelt er met de JSF ook. Stel dat we er 100 hadden, en af en toe kwam er eens eentje laag over scheren om geluk te bieden aan zowel de piloot als aan mij? Het was vroeger toch heel normaal dat je je soms rotschrok van het geluid van een plotseling laag overscherende straaljager die een halve minuut later weer uit het zicht en het gehoor was verdwenen? Bovendien, met 100 JSF’s tel je mee en bedenken de Russen zich in het vervolg wel een paar keer eer ze ons luchtruim schenden zoals ze nu geregeld doen. Ik bedoel, een Nederlands vliegtuig hoeft het ook niet te wagen even een hoekje boven Rusland af te snijden. En mocht u denken dat er geen gevaar meer is en de hele krijgsmacht kan worden afgeschaft, dan vind ik dat u eens goed moet nadenken over wat er twee landen verderop gebeurt. Daar is een machtswellusteling en ex-KGB chef de baas van het land en gaat nu een wet ondertekenen waarmee hij ongeveer alles onder hoogverraad kan scharen. Dus mocht iemand zich daar kritsch willen uitlaten over de staat, zoals ik nu doe, dan verdwijnt hij richting Siberië. Als Rusland terug wil in de tijd, dan moeten wij ook mee. Te wapen!

Willem Holleeder is de volgende gast bij College tour van Twan Huys. Ik schrok er ook even van, maar ik bedacht dat ik het wel wilde zien. Wat heeft hij te vertellen, en welke goede raad kan hij de studenten geven? Wellicht wat tips voor een goede ontvoering? Wat afpersingspraktijktheorie? Wellicht iets over hoe hij de laatst overgeblevene werd uit het Amsterdamse gangstercircuit? Er kleeft toch wel een bezwaartje aan deze gast, want hij verdiende zijn sporen in de criminaliteit. Maar Holleeder is bij uitstek de goede crimineel. Wij hoeven hem niet te verafschuwen want hij deed slechts geldzaken aan de andere kant van de wet. Toch heel anders dan Marc Dutroux, die wij allemaal een monster vinden. Holleeder is de stiekeme held. Wij kunnen immers zelf wel bepalen welke delen van het wetboek overtreden mogen worden, en welke niet, en vooral, of het vonnis van de rechter wel klopte.

Dit heeft waarschijnlijk alles te maken met aangeboren charisma en een hoge intelligentie. Daarmee pak je iedereen in. Zeker de kritische Nederlandse student. Hij gaat er waarschijnlijk een hoop aanhangers bij krijgen. Want de ontvoering en de afpersingszaken speelden ver van ons bed. En de afrekeningen in het criminele circuit gaven toch weer wat sjeu aan onze enigszins saaie hoofdstad. Een politieke partij kan het waarschijnlijk niet maken, maar anders zou ik hem vragen als lijsttrekker. Ik had het beter gevonden als Holleeder hier niet voor zou zijn gevraagd, maar nu hij te gast is, wil ik het wel zien. Alleen al het applaus dat hij zal krijgen bij binnenkomst. Misschien, om alles in het juiste perspectief te zien, moet de volgende gast Ab Doderer zijn. Of Freddy Heineken’s dochter, Charlene, die ons dan kan leren hoe het is om een ontvoerde vader te hebben. Zoniet, dan hebben we er straks een weer een held bij.

Toch kan ik die Van der Staaij een zekere mate van humor en charme niet ontzeggen. Drie zetels en een recordwinst in Staphorst, waar een derde van de bevolking op de SGP stemde. Waar de derde zetel vandaan kwam, na altijd heel stabiel twee zetels te hebben gescoord was de vraag. Van der Staaij beantwoordde die vraag met het antwoord. Er hebben veel meer mensen op de SGP gestemd dan anders. Hoewel de vorige lijsttrekker Van der Vlies ook wel mijn sympathie had, vanwege diens strenge voorkomen en diens bijnaam “het geweten van de Tweede Kamer” denk ik dat Van der Staaij het dan toch voor elkaar heeft gekregen om extra kiezers te trekken. Daar waar ik altijd dacht dat het niet uitmaakte wat de SGP deed, riep of hoe ze campagne voerde, de uitslag stond toch al vast. Dus tenzij het aantal SGP kiezers wat 18 jaar en ouder is, ineens veel groter is geworden (ook niet ondenkbaar) heeft Van der Staaij, uiteraard met Gods hulp, een grootse prestatie geleverd. Ze timmeren aan de weg, en ze komen eraan.

Misschien kwam het wel doordat Van der Staaij niet het dominee-voorkomen van Van der Vlies heeft. Doordat hij voor SGP-begrippen erg hip is. Misschien was het wel omdat hij durfde te zeggen wat Van der Vlies nooit durfde uit te spreken. Het inwendige verzet in het lichaam van de vrouw, gebaseerd op dubieus Amerikaans onderzoek uit de jaren ’80. Dat heeft er veel over de streep getrokken, dat is een feit. Ondanks deze uitglijder, gefeliciteerd SGP. We zullen het nooit in grotendeels eens worden, maar het zijn geweldige discussiepartners. Tenminste, dat vind ik.

Kennen we eigenlijk mensen die tijdens een verkrachting zijn verwekt? Nee hè? Zie je nou wel!

Ik heb voor het eerst dit seizoen zomergasten gekeken. Adriaan van Dis mocht aan tafel plaatsnemen, en Adriaan vind ik een sympathieke, leuke man. Zijn deftige spraak en voorkomen, zijn fijngetunede imitaties, zijn belezenheid en zijn reiservaringen maken hem tot een ideale zomergast naar wie het boeiend luisteren is. De meeste indruk maakte op mij het fragment van de Indonesische troostmeisjes die ontkenden dat de Japanners hen iets hadden gedaan. Alleen bij ze geslapen, verder niks, zo probeerde er een haar waardigheid te houden. Ik keek vroeger veel meer naar zomergasten, toen Adriaan het zelf nog presenteerde en toen er nog niet de verleidingen van internet waren.

Het alternatief op RTL 4 was een lijsttrekkersdebat. Maar daar pas ik voor. Kinderachtig gekibbel, elkaar vliegen afvangen, en zelf als die verstandige lijsttrekker acteren die ver boven de rest verheven is. Hoe doorzichtig. Het psychopathische oorlogje voeren is er een beetje af sinds Femke Halsema weg is, maar toch ik kan het nog steeds niet aanzien. De lijsttrekker richt zich uitsluitend op tijdelijk politiek geïnteresseerden, die de hele kabinetsperiode vergeten waar de partij ook weer voor stond, maar vlak voor de verkiezingen even bijgeschoold willen worden. Overigens is het voor het aantal zetels van geen enkel belang waar een partij voor staat, getuige het succes van Roemer.

Ik ga weer eens met tegenzin stemmen, al weet ik al wel wie op wie. Ik kan slecht tegen politici die roepen dat het van het allergrootste belang is om te gaan stemmen, maar intussen vergeten dat ze ruziënd voortijdig het bijltje erbij neergooiden, een ander de schuld gaven, zichzelf vrijpleitten van alle schuld, kortom hun plicht verzaakten, maar ondertussen van de burger wel verwachten dat die daar geen mening over heeft, maar zich voor de zoveelste keer laat aanpraten dat hij zijn burgerplicht moet doen en braaf naar de stembus moet. Want de democratie is het hoogste goed. Het zou juist zo mooi zijn als er eens gewoon één keer, al was het maar één keer, zodat ze daar in de verre toekomst nog met angst en beven naar terug konden verwijzen, geen kiezer kwam opdagen. Uit protest tegen het amateurisme.

Democratie is het hoogste goed. Inderdaad. En ook ooit uitgevonden door wijze mannen.

Ik las een poosje geleden in een boek van Dick Swaab dat cannabis een gevaarlijke drug is. Dit in schril contrast tot de algemene opvatting, dat het een redelijk onschuldige drug is. Een jaar of twintig geleden werd nog beweerd dat een joint minder schadelijk zou zijn dan een glas bier. Je weet niet meer wat je geloven moet. Swaab voerde een aantal voorbeelden aan van vooral jonge jongens, die na cannabisgebruik erg agressief werden en iemand neerstaken.

Ik werd hier aan herinnerd door een uitspraak van de rechter in een zaak waarin een jongen zijn broer neerstak en doodde. Volgens de rechter en de deskundigen deed de man dat tijdens een psychose, die mede veroorzaakt werd door cannabisgebruik en dat zijn daad hem dus niet aan te rekenen was. De moeder van de beide broers dacht er ook zo over en pleitte voor vrijspraak van haar zoon. De kans op herhaling zou volgens deskundigen niet groter zijn dan bij u en ik.

Ik kijk hier enigszins vreemd tegenaan. Psychose, moord, ontoerekeningsvatbaar. Prima dat iemand ontoerekeningsvatbaar wordt verklaard, maar wat nu als ik net een biertje teveel drink, in de auto stap en iemand dood rijd? Ben ik dan ontoerekeningsvatbaar of is het verstandiger me eerst even helemaal klem zuipen zodat ik niet meer kan beoordelen of het nog handig is om achter het stuur te gaan zitten? Want ik wist tenslotte niet meer wat ik deed.

Niet dat iemand die zijn broer doodsteekt in een psychose van mij celstraf moet krijgen, hij lijkt me al erg genoeg gestraft als hij uit zijn psychose komt en zich zijn daad realiseert, maar moet er niet even gekeken worden naar dat wietgebruik? Het lijkt mij levensgevaarlijk.

Het begon veelbelovend, de eerste 17 passes geen Duitser aan de bal, doordringen tot in het strafschopgebied en neergelegd worden, alleen geen penalty. Daarna was het het verzet gebroken en heb ik niks anders dan brandhout gezien. De verdediging bestond uit één man, Stekelenburg en voor de rest liepen er een paar hinderlijk in de weg.

Tenzij je in sprookjes gelooft is het nu afgelopen. Als we al met twee doelpunten van Portugal winnen, dan zal Denemarken van Duitsland winnen, maar ik zou niet weten wie die doelpunten tegen Portugal dan gaat maken. Dit is ook de eerste keer dat ik twijfels had aan de opstelling van de bondscoach. Misschien moet Nederland eens af van het systeem van een bondscoach, en per wedstrijd een referendum houden over de opstelling.

Slechts één keer werden we Europees kampioen zoals u weet. Maar daar hadden we Van Basten, Gullit, Rijkaard, Koeman, Van Breukelen en Wouters voor nodig. Hele grote namen uit onze voetbalgeschiedenis. En dan liepen er ook nog grote namen die maar net iets minder waren. Muhren, Vanenburg, andere Koeman, Van Tiggelen, Kieft, Van Aerle. En later waren we levensgevaarlijk op EK’s en WK’s maar toen was er Bergkamp.

Nu staan er Willems, Van de Wiel, Mathijssen, Heitinga. Kneuzen. Van Bommel en Van der Vaart, nog kneuziger. Robben, Affelay en Sneijder, zielig gewoon. Huntelaar en Van Persie jagen dan nog enige schrik aan, maar bakten er ook niks van.

Het is een wonder dat nagenoeg hetzelfde elftal tweede van de wereld werd. Ik vind verliezen niet zo erg, zelfs verliezen van Duitsland kan ik mee leven, maar zo kansloos verliezen, en niet eens door de kwaliteit van de tegenstander, die best goed was, maar door zo slecht te spelen, daar kan ik niet tegen.

Aanvulling: Dit was Brandhout, goedenavond.