Op de Mavo had iemand eens een blote vrouw op het raam getekend. Wij vonden dat grappig, maar de leraar niet. Het hoofd van de school werd er bij gehaald en niemand wilde de dader verlinken. Dus gebruikte het schoolhoofd een onorthodoxe opsporingsmethode en bestempelde alle jongens, niet de meisjes, tot verdachte. Iedereen werd aan een persoonlijk verhoor onderworpen en ik werd niet geloofd op mijn blauwe ogen toen ik zei dat ik het niet had gedaan. Dat ging enorm tegen mijn rechtsgevoel in. Uiteindelijk toen er collectieve straf voor alle jongens dreigde, gaf de dader zichzelf aan en werd hij een paar dagen geschorst.
Hoewel ik heel goed besef dat het voor de ouders van Marianne Vaatstra heel veel betekent dat de waarschijnlijke dader nu is gepakt, heb ik het toch wat moeilijk met de gebruikte opsporingsmethode. Zeker als Ivo Opstelten zich ermee gaat bemoeien en als er geluiden klinken als dat iedere Nederlander preventief DNA zou moeten afstaan om zo in het vervolg misdrijven te kunnen oplossen. Het meest gebruikte argument voor de aanleg van zo’n databank is dat als je niets te verbergen hebt, je er ook niet op tegen kunt zijn. En dat is dus niet waar, want ik heb niets te verbergen en ik ben er toch op tegen. Ik vind namelijk niet dat de overheid er bij voorbaat vanuit mag gaan dat elke inwoner ooit eens een misdrijf zou kunnen gaan plegen. Zolang er geen redelijke verdenking tegen je is, vind ik niet dat de overheid opsporingsmethodes mag toepassen op haar burgers. Andersom vind ik dat de burger vrij moet zijn in zijn beslissing of hij goed of kwaad gaat bedrijven, en niet dat hij bij voorbaat kansloos gelaten wordt in de keuze een misdadiger te worden. Tot in het uiterste door redenerend zou de overheid ook kunnen besluiten al haar burgers preventief gevangen te zetten om te voorkomen dat iemand het in zijn hoofd haalt om een misdrijf te plegen. Om deze reden ben ik ook tegen trajectcontroles. Het doet mij denken aan de voormalige DDR en tegen zo’n staatsvorm moet ik me verzetten. Ja, maar Mack, als het jouw dochter betrof dan? Ja, dan ook niet. Persoonlijk betrokken zijn kan niet betekenen dat het standpunt ineens wijzigt, anders was het eerste standpunt niet goed. Ik vind ook niet dat een verdachte van een misdrijf tegen een familielid van mij zwaarder gestraft zou moeten worden dan een verdachte van een misdrijf tegen een mij volslagen onbekende. Het rechtssysteem is het rechtssysteem en moet voor iedereen gelijk zijn.
Natuurlijk is dit een moeilijk punt. De vader van Marianne wil van de dader persoonlijk horen waarom hij tot zijn daad is gekomen en waarom hij zijn dochter dit heeft aangedaan. Dat vind ik een dapper standpunt en heel wat redelijker klinken dan het meteen eisen van de doodstraf op persoonlijke titel. Misschien is mijn redenering niet plausibel en maak ik geen goed punt. Dan kunt u mij daarvan proberen te overtuigen en zal ik mij neerleggen bij trajectcontroles, DNA-databanken en het preventief gevangen zetten van de hele bevolking. Misschien dat we dan ook een effectieve opsporingsmethode kunnen bedenken voor de wat lichtere vergrijpen, die door 80% van de bevolking gepleegd worden. Ik denk dan aan belasting- en sociale verzekeringsfraude, zwartwerken en verzekeringsfraude. Maar liever hoor ik natuurlijk dat ik wel een goed punt heb. Maar ik laat u daar volledig vrij in en ik kom niet met een knuppel bij u op bezoek. Dat u zich niet gehinderd voelt in het geven van uw mening.