Mijn oma (1917) komt zo langzamerhand op het punt dat ze naar een verzorgingshuis moet. En dat wil ze niet. Het is een van de laatste angsten in haar leven, maar ook dat blijft je niet bespaard. Wij nemen hier in het Westen eenmaal geen ouders in ons huis op terwijl dat vroeger toch een van de belangrijkste redenen was om veel kinderen te krijgen. Het Westerse leven is er niet op ingericht, en daarom moet je aan het einde van je leven nog een vernedering doorstaan. Ik heb wel met haar te doen. Linda was gisteren bij haar op bezoek en zij merkte net als ik dat ze dingen meerdere keren vertelt. Soms vijf keer in een half uur. Terwijl zij toch altijd bekend stond als iemand met een uitzonderlijk goed geheugen.
Het lijkt mij ook drama, een verzorgingshuis als je oud bent. Het lijkt mij sowieso een drama om oud en afhankelijk te zijn. Afhankelijk van bezoek, van de verpleegster, van alles. Ik kan me in de verste verte niet voorstellen dat ik straks samen met u in een bejaardenhuis zit, en dat we liedjes zingen in de gemeenschappelijke ruimte. “Kom op meneer Mack, zing eens gezellig met ons mee!” Dat blijft je in elk geval bespaard als je op jonge leeftijd overlijdt, maar een echt alternatief is het niet. Vaak denk ik er over na hoe onomkeerbaar het proces is. Op een gegeven moment kun je niet anders dan constateren dat je stokoud bent en dat je in de extra tijd zit. Dat lijkt mij heel vreemd. Een hoofd vol ervaring en herinneringen aan dingen waar je nooit meer naar terug kunt. Mijn oma is de laatste nog levende van al haar broers en zussen. Ook dat is iets wat ik niet kan bevatten. Maar misschien werkt het anders in je hoofd als je oud bent. Het zal haast wel, want ook iedereen die oud wordt gaat zemelen, ongeacht hoevaak men zich in zijn of haar jeugd heeft voorgenomen niet te gaan zemelen.
Mijn andere oma, die in 1997 overleed, sleet de laatste vijf jaar van haar leven in een bejaarden/verzorgingshuis. Wij kwamen ’s zondags op bezoek en we zwaaiden nog een keer als we weer weggingen en langs haar raam reden. Altijd huilde ze als we kwamen en weggingen. Weer een week wegkwijnend in eenzaamheid. Eigenlijk is het een grote massale mishandeling van bejaarden, wat er hier in de beschaafde wereld gebeurt. En oh wee als je niet meezingt.