Grensland

Sinds een paar weken volg ik het programma Grensland, over de Russische federatie in al zijn facetten. Het wordt uitgezonden op zondagavond door de VPRO. De VPRO heeft voor mij een hoog betrouwbaarheidsgehalte en ik hoop niet dat ze dat ooit gaan beschamen. Jelle Brandt Corstius reist door het land en interviewt bekende en onbekende Russen, sommigen in dienst van de staat, anderen gewoon als burger. Het mooie aan Jelle is dat hij de Rus niet blootstelt aan westerse kritiek, maar ze hun verhaal laat doen. Dus als zij Poetin een held vinden, dan mogen ze dat zeggen zonder dat Jelle ze in de rede valt. In zijn latere commentaar laat hij hooguit op subtiele wijze weten wat hij er van vindt, zodanig dat het een licht komische ondertoon krijgt. Maar dat kan een dergelijk programma dat is opgenomen in de grauwe Russische winter, goed gebruiken.

Zelf heb ik een Russische collega met wie ik erg goed kan opschieten, ondanks dat ze me soms tot wanhoop drijft. Wanhoop die ik overigens niet laat merken, maar ze slaat het houvast soms onder me weg. Want de dingen die ons eigen Achtuurjournaal soms beweert kan ze afdoen als zwaar overdreven. Zo hebben haar homovrienden uit Moskou helemaal geen moeilijk leven en probeert het westen Poetin zwart te maken. Als ik dan voorzichtig opper dat hij toch de Krim geannexeerd heeft antwoord ze fijntjes dat de Krim gewoon bij Rusland hoort, en daar altijd al bij gehoord heeft. En ja, dan moet ik toegeven dat ik nog nooit van de Krim gehoord had voordat het geannexeerd werd, dus al te veel tegengas geven kan ik niet. Hetzelfde werd overigens in Grensland beweerd door een inwoonster van de Krim; de Krim hoort bij Rusland en ze was blij dat ze weer onder de hoede van Poetin viel.

Op ongeveer dezelfde manier heb ik wel eens met een Israëli gepraat. Ik kon het geen discussiëren noemen omdat ik niet veel van de situatie wist en hij 90% van de tijd aan het woord was. Ik noemde alleen wat ik wist over de moeilijkheden met de Palestijnen, maar hij zei op een toon die niet vijandig was, maar desondanks zo overtuigd en zakelijk klonk dat ik er niets tegen wist in te brengen, dat de joden al duizenden jaren in Israël woonden, dat was geen religie, maar een geschiedkundig feit en dus logisch dat het land beschermd moest worden tegen de Palestijnse agressie.

Het maakt me nog niet eens uit wat er gezegd wordt, het gaat me erom dat mij door mijn westerse nieuwsbronnen iets verteld wordt dat volgens anderen helemaal de andere kant op moet. En als ik dan denk dat ze geïndoctrineerd zijn, dan denk ik dat om mijn eigen gemoed te sussen. Want ik kan niet volhouden dat ik er meer van zou weten dan zij, die uit het land komen, de taal spreken en er nog regelmatig komen. En dat maakt mij bang. Bang dat ik niks weet en ook nooit iets weten zal.